ماوهكێ درێژه دوور بويمه ژخويندنێ وپهرتوكان ونڤێسێنێ
وانترنێتى . وبگشتى ژ رهوشا ئهدهبى ئهگهر ب گومان نهبم ل
دهوك ئهز بهشهكێ بچويكم ژوى رهوشێ چ باش چ خراب من بهشدارى
تێدا كريه بتايبهت دبوارێ شعرێ دا .. بكورتى من دڤێت بێژم چێ
شهرم نينه ئهگهر مروڤ مفلس بوو فكريا چهندها جورێت موفلسيێ ههنه موفلسيا سوزى ، موفلسيا
ئابورى ، موفلسيا كومهلايهتى ، موفلسيا سياسى ، لێ ئهو ا ژههمو
نهخوشتر بومن ياهزرى يه رهنگه هندهك جاران ب ئهگهرێ
كاودانێت كارى مال وكارى دهرڤه وپهيدا كرنا رهوشهكا ئابوريا
باش مروڤ ژخويندنێ دورببيت لێ براستى ئهڤه نه مههانيه
.
ئهڤ نڤێسينه ئهگهر ياخهلهت نهبم نڤێسينا ئێكێيه پشتى دوو
سالا بۆ خودێ منێ نڤێسهر ومروڤ ههر چهنده ئهز چێ جوداهيى
نابينم دناڤبهرا تريفا مروڤ ويانڤێسسهر لێ بلا ئهم نڤێسهر دان
پێدان بكهين بههبونا ( ازدواجيه ) دناڤبهرا مه ونڤيسَينت
مهدا. رهنگه ئهز ا مافى دهمه خۆ ودبێژم (( مه ))بلێ راستى
ژى ئهگهر بابهت ژى رێژيى بيت نڤێسهر زورترن ئهوێن ئهو
ازدواجيه لجهم وان ههى چى ژن يان زهلام كومهكن من ماف نينه
دهست نيشان كهم بكهم كى. وكى . .. بلێ دژيانا وان ودنڤێسينا
واندا دا ئهز دوو تشتيت جێواز دبينم
مرۆڤ دشێت چهند بابهتان بنڤێسيت دبێ سهنگهگ هزرى بن لێ ئهگهر
من باوهرى پێ نهبيت . بۆ ب چهند درويشميت زهق وبلند گازى
بكهم ودناڤ خودێ نڤێسهر ههر نڤێسهرك بيت باوهرێ پى نهبيت من
ههتا نوها دوو ساله چێ نهخوانديه لهوما ژلايى هزرى ودهربرين
وان هزرا من كێم وكاسى ههبوينه ئهوا گرنگه ئهو ئهز پێ خوش
من درهو لگهل خۆ نهكرينه وتشتهك بى َ رۆح نڤێسابيت پێويست
نڤێسين ببيته خالهك ئهز تێدا نه بيتنێ دهربرينێ ژخودێ خۆ
وهزرا خۆ بكهم بلكو تێدا خودێ خويێ مروڤايتى ببينم ولسهر كورپانا
كومهلايتى ژى ببمه ئهز.. نه ئهز ا دوو دهرون، ودوو هزر بم
.. رهنگه مه شيايه بسدهها كتيبان بخوينن بلێ چێ جارا كتيب
نههاتينه مه بخوينن تاكو بزانن ئايا ئهم راستگونه دهربايى خۆ
ب پلا ئێكێ ودهربايى وان ب پلا دوو ..
ئانكو لڤێرێ نڤێسهر ووپهيوهنديا وى بخو وشوناسى َوى ئانكو ديتنا
رهو وريشالێت خۆ وهك ئهندامهك ژپانتايهكى مهزنتر ئهوژى
كومهلگههه بكورتى دڤيا نڤيسَهر بزانيت ئهو كيه ؟ تاكو
نڤێسهر خۆ رزگار بكهتن ژوان رێگرێت . بوينه ئاستهنگ درێكا
ناسينا ويدا بو نمونه نڤێسهر ههنه دههلبهستى خودا يان گوتارا
خودا ئافرهتێ دكهته تشتهك پيرۆز وجوان وئهو بخوژى دكێمترين
دهرفهت دا ههر ئافرهتهك دكاودانهك نازك دا دهرباس ببيت دێ
كهته دهرهفت بو مهرهمێت خۆ بكارئينيت .ئانكو دوو دنيايهت
جێوازن دونيا نڤيسَهرى ودونيا وى يا راستى دكومهلگههێ دا ..
ئهز خۆ ژڤێ بابهتى بێ بههر ناكهم ئهو جهسارهتا دناڤ شعرى
دا ههى رهنگه دبوارى كومهلايتى دا ئهز نهشێم ههمويى بينم
وبكهمه راستيهك بۆ ژيانا خۆ ياتايبهت .، لهوما ئهزمونا منا
نڤێسنى ژى پرى كيماسيه . يان ههتا ئهو ههلبهستين مروڤ بكهته
ديارى بۆ كهسهكێ رهنگه مروڤ ژى پهشيمان بيت چهند شعر ێت من
بخو ههنه ئهز پهشيمانم من نڤێسێن بلێ ئهڤرو نه مولكى مننن
مولگى خويندڤانينه مولگى مێژويهكا دهرباس بويه ئێدى ئهزمونێت
بێ كێماسى نينن وئهگهر من ڤيا بزڤرم دێ برهوشهكا دى زڤرم
رهوشهكا يهك لاينه ئهوژى پهيوهنديا من دگهل نڤێسنێ چهوا
چێكهم
بيرا من لباهتێ هوشهنگ شێخ محمهد هات پهيوهنديا نڤێسهرو
ونڤێسنێ ئهوهێ لگوڤارا مهتين بهلاڤكرى ( 174 ) پرسيار
ئهوه تێكستێن كوردى بهرههمێ ژيان و ههبوونا نڤيسهرانن يان
بهرههمێ هزركرنا وانن؟
ئهڤ پرسياره رهنگه گهلهك رههند و چق ههبن.
-
بهرههمێ ژيان و ههبوونا نڤيسهرى بئانكويا نڤيسهر د
بهرههمێن خوهدا خوه دنڤيستهڤه.ژيان و ههبوونا خوهيا
تايبهت دكهته بهرههم و دهربرِينێ ژخوه دكهت.
-
بهرههمێ هزركرنێ ئانهكو نڤيسهر هزرێن خوه دنڤيستهڤه بێ
كو ئهو هزر د واقعا ههبوون و ژيانا ويدا راستهقينه
بيت.ئانهكو دهربرِينێ ژ خوه ناكهت.من لڤێرى نهڤێت بێژم
بهشهك ژنڤێسينا مه درهون لێ ئهم خو نانڤێسين ديسان دبێژم
رهنگه نڤێسين پروسيسهكا بهردهوام نابيت دگهل نڤێسه رى
تا مرنا وى . ئانكو نڤێسهر ههنه دهست ژنڤێسينى بهردهن لى
َديسان ههمان ئهو قالبى كومهلايتى ههيه دوو دونيايهت
جێواز يان نهينى ويا ئاشكهر ا .. گرنگ مرۆڤ براوهستێت
لخالهكێ دژيانا خودا ياكومهلايتى يان ياكارى يان يا نڤێسينى
وهزربكهتن ئهڤ بيركرنه بيركرنهكا ئهخلاقى دما مرۆڤ
لسهرێ سيريانهكێ راوهستيا پێويسته بريار بدهتن چێ رێك
ههلبژێريت رهنگه ههردوو رێك پرى تشتێت نهخواز ونهبهرجاڤ
بن لێ ياگرنگه ئيماكانيات لبهر دهست مهنه ئهم بريار
بدهين لهوما من بريارا دا ئهز پهيوهنديا خۆ دگهل نڤێسينێ
بكهمه پهيوهنديه كا نزيك وئهخلاقانه بيت رهنگه پرسيار
دروست بن ئايا پا ء نڤيسَينت ته چبون درهون يان نه خودێ
تهنهبوينه ؟
. برسڤ. ئهخلاق وپهيوهندى دناڤبهرا مروڤى ودهوروبهرى دا
زوجارا بێ بيركردن دروست دبيت . ئهخلاق مورال تشتهكه مه ههيه
بێ ئهوهى ئهخلاقێ مه وهرگرتى بێ كو مه بريار دابيت مه چهوا
وهرگرتيه بلێ ئهخلاق وئيتيكێتا بكارهينانا ئهخلاقى ژمروڤهكێ
بۆ ئهكێ دى جودايه وئيتييكێ بكار ئينانا ئهخلاقى ههولهكه بۆ
خۆ پاراستنێ ورێك خستنا ئهخلاقێ مه رهنگه من دكورهكێ شعرى دا
مهبهست دخواندنێ دا . دا ههلسكهوتهك ههبيت لدهوك ل ههولێر
لباژارهك دى وهك موسل يان دهرڤهى وهلاتى ئهو ههلويسته
نهبيت ئانكو دهوروبهرى لبهر جاڤ وهرگرم لڤێرى ئهزا خۆ
دكهمه دوو كهسهياتى جودا ودهرونهك جودا وراستيى دگهل ناكهم
ودههمان دهم دا درهويى لخو دكهم ودههمان دهم دا ل ئهوهێ دى
( الاخر ) مرۆڤ لپيناو خۆ بتنێ ژيان ناكهتن بهلكو مرۆڤ كائنهك
كومهلايهتيه لهوما گرنگه ههر كهس وبتايبهت نڤێسهر بيرهكا
راستكويى ههبيت برامبهر خۆ وپاش ئهوهى َ دى بيرمهندى
َئيمانويل لێڤانس ههول دايه ئيتيك بكهته پرسيارهكا كونكرێتى
بۆ هندى ئهز چبكهم تاكو يێ دى خوش بيت وژيانهكا باش ههبيت ؟
.. چونكه مه بتنێ پێويستى ب يێ دى نينه بهلكو مه
ههردووكان پێويستى ب ههڤ ههيه واتا مروڤ ههمبهر يێ دى بهر
پرسياراتى ههيه ئهوژى ئهخلاقيه وراستكويه .. ئهم ههردوو بۆ
ههڤ دوو دبينه ئاوينه وههڤ دخوينين لهما مه پێوويستى
بههبونا خۆيا راستكويانه هيه دما مرۆڤهك راستگو نهبيت دروا
دكهتن، روخسار ئاماژا وخويندنا دهته مرۆڤى. رۆخسار ونڤيسينيت
مه ههڤدژايهتيك بخوڤه دگريت رهنگه مه سح كربيته دهقهكێ
پاش لگهل خودانێ وى دهقى بروينى وگهنگهشێ بكهى دبێژيت ئهز
نزانم لسهر شعرا خۆ باخڤم هما دنڤێسم . لڤێرێ ئهڤه درهوهك
لگهل دهقێ خۆ كريه ب پلا يهك چونكه نهشيت برامبهر مروڤهك
لسهر باخڤيت لڤێرى بو دهقى هيه ئهگهر بزمان كهتبا گوتبا
نڤێسهرێ خۆ ته ماف نينه من لسهر ناڤێ خۆ بهلاڤ بكهى ))
لڤيرَى بهرپرسايهتيى ههمبهر دهق وههمبهر ئهوهى دى ژى
دبيته بارگرانيهك نهك بتنێ بهرامبهر ئهوان كهسێت دنياسين
بهلكو ههمبهر ئهوێن نهنياسين ژى بهرپرسياتى دنڤێسينى دا
بتايبهت وى دهمى ناهيت كه ئهز يێ دى دبينم .. نهخير
بهلكوبهرپرسايهتى بهرى ههر تشتى جهوههرهك ئينسانيه دخودێ
مرۆڤى دا بو نمونه ئهز دهما لسهر بابهتێ كهسهكێ بنڤێسم
راسته وى دهمێ لدهف من نينه بهلێ من ماف نابيت بكهيفا خۆ
بكهڤه سهر لاپهرا وئيهانه بكهم .. تاكو ئينسانيتا خۆ ژدهست
نهدهم چونكه بهر پرسيهتيا دوو مروڤان لهمبهر ئێكو دوو ددقى
كى دا دويرى يان نێزيك وى ئهركى كێم ناكهته ڤه لهوما دوزا
نڤێسنى بومن هنده نێزيك وشرينى هندى هوشهنگ وئهرژهنك ونيرڤانێ
لهوما پێويستى لسهر زهزڤهيكا نوى وراستى وئهخلاقيانه بكهمه
دهستپێكهكانوى
نڤێسين بهر بهرپرسياتيهكا روحيه وجوههرهك مروڤايهتى
تێدايه گرنكه برێز وحورمهت سهح بكهين لهما من دڤێت ئهڤى
پهيوهندى خۆ دگهل نڤێسنى بزڤرينم لسهر زهڤيهكا نويى
هپهنتايهك نوى پرى رههندين ئهخلاقى ومعرفى وراستگويى من
شانازى بهندهك شعرێت خۆ ههيه لێ برامبهر هندهكان نه خێر
شانازيى پى ناكهم بلێ راستژى ئهوهى ئهو برههمێت كاڤهكێنه
ئهز تێدا خودان ئهو ئيراده بوم ئهوا من تێدا نڤێسن لهوما برێز
سهح دكهم وپهيوهنديا نويى دگهل نڤێسنى وهك پهيوهنديا من
هوشهنگه وزاروكێت من رهنگه من ژههمو قولاچكا سهح نهكريى
لهوما پرى تشتێت جوان وتشتێت لهنگ بۆ لێ نها بباشتر ئهز دشێم
ههمو قولاجكا ژئهزمونا خۆيا نڤێسينى دا ببينم ..