Beşêk le
yadaştekanî hhemedemîn gawan
Rêkkewtnî hhzbî şu'î û hhzbî be's
le sallî 1973 rêkkewtin le nêwan hhzbî şu'î û hhzbî be's kira, le
encamda bereyek le nêwan serkirdayetî hhzbî şu'î û hhzbî be's be
nawî berey nîştimanî damezra, bellam katêk billawkirawey em
rêkkewtne beser rêkxirawekanî hhzbî şu'î 'êraq dabeş kira, beşî here
zorî endamanî rêkxirawekan bem rêkkewtne razî nebûn, hendêk le
rêkxirawekanî hhzbî şu'î zor be tundî berhellstyan lem rêkkewtne
dekird, bellam serkirdayetî hhzbî şu'î hîç rêzyan le rey ew
hawrrêyane negirt ke bem bereye razî nebûn, sererray eweş zor lew
hawrrêyane tecmîd kiran û desellatyan lêwergirtinewe, yek lewane
minyan ragirt ( tecmîd kiram ) û le lêjney qeza dûrxiramewe û dawam
lêkira peywendîm tenha be hawrrê celîl mela hhesen hebêt her leber
ewey dijî ew bereye bûm ke hhzib legell be'sî kirdibû, hawrrê celîl
katêk ehat beyanekanî hhzbî bo ehênam û abuney lêweregirtim zor
şermî lêekirdim û rêzêkî zorî egirtim û bawrrî be min hebû, çunke be
temen le min kiçketir bû, herweha le sallî 1958 min hawrrê celîlim
hênabuwe rêzî hhzib.
Le heman latda emrî girtinim lelayen be'syekanewe hebû taku sallî
1974 û hêrrşekey partî dîmukiratî kurdistan bo ser hawrrêyan, boye
ew maweye beyanyan zû eçûm bo îş û êwaran direng yan ta şew
neegerramewe mallewe, şewêkyan bo mallewe egerramewe, le rêgada tûşî
hawrrê celîl bûm, ewîş çend kesêkî dî legell bû, yekêk lewane ke min
nasîm reşîd mistefa hhacî reşîd bû (zaway celîl), zor be xêrayî
erroyştin, minîş be hawrrê celîlim gut bo ewha be xêrayî erron? Xo
hîc rûy nedawe? Be şêweyekî wa willamî nedamewe ke gwêm lêy bêt û
hîç le qisekey negeyştim, ewan royştin, minîş pêş ewey biçmewe bo
mall lamda çayxaney cemîl hheso, ke çûme jûrê salhhe bor û xelîl
mistefa û yunsî hhemedî mela yunsî konkanyan ekird, û cemîl qadir
hhesen beg ke pêyan egut cemo ewîş lewê bû û hermêyekî gewrey wê bû,
le cayxane deng û basêkî wa nebû, cemo hermyekey da min û minîş
berew mall çûmewe, diway hermî xiwardineke nûstim, xerîk bû xewm
lêbikewêt le derga dira, ke bangim kird kêye? Gutî mamo ziryanm,
dergam lêbikewe, ke dergam kirdewe ziryan yekser gutî mam hhemed û
silîwe gîran, bîko kujra, bediway babim û çek mallî ême gerran,
babim xoy şardibuwewe û çekîşman nebû, minîş yekser çûm bo mallî
'ebdî ( bawkî ziryan ), ke çûm 'ebdî le pişt derga rawestabû, gutim
'ebdî çî rwîdawe? Gutî bo to agadar nît? Gutim agadarî çî bim ? Gutî
hhemedî bira û 'ebid kako û silîwey şemamê gîran û bîkoş kujra û
mallîşyan sûtand, gutim edî ewanî dî? Gutî nazanm, bellam wa başe
min û to em şew biçîne mallî sebirî biram ( sebirî kako ), mallî
sebirî kako nizîk bû, ke çûyn le sereta sebirî kako bexêrhatnekî
germî kirdîn, diwayî ke zanî baseke çye bangî 'ebdî kird, 'ebdî
hatewe gutî hawrrê hhemedemîn sebirî ellêt etrisim bên mallê min
bediway êwe bigerrên, ew kat minîş tûş ebm, eger çekitan pêwîste
tifengekey min bibe, gutim were babirroyn, çûyne naw baxçan bo mallî
'ubêdî biram, ke dergay lêkirdînewe le reng û rûman dyar bû boye
yekser pirsî çîtan beserhatuwe? Êmeş qiseman bo kird, gutî werne
jûrê etwanin lêre bin, 'ubêdî biram tenha yek jûrî hebû bo hemû
xêzanekey, cêgay ême legell ewan neebuwewe, boye pêm gut dû sê
betanî ( petû ) man bo bêne, ême eçîne korîtî mallî mam mela hhutan,
le naw baxçan mallî mam mela jûrêkyan dirust kirdibû û kesî têda
neejya boye pêman egut korît, ta beyanî lewê maynewe, beyanyekey
çûyne mallî mistefay wisu rehhmanî ( mistê zexok ), mistefa û 'umerî
biray û tuma şaba lewê bûn, ewanîş seryan lêşêwa bû neyan ezanî çî
biken, wutim min yekser eçim bo hewlêr, hawrrêyanî hewlêr agadar
ekemewe, bepê çûm bo sermeydan û lewê be loryek çûme hewlêr, bo
baregay hhzb, hawrrê 'adil selîm yekser bangî jûrekey xoy kirdim û
le barey ew rudawey şeqllawe pirsyarî lêkirdim, minîş hemûym zor be
cwanî bo bas kird, dyar bû pêş min hawrrê hhusîn û hawrrê
'ebdulkerîm geyştibûne hewlêr, hawrrê 'adil selîmyan agadar
kirdibuwewe, bellam neyan zanî bû ke hawrrê bîko şehîd kirawe, boye
besersurrmane gutî, be minyan gutwe ke hawrrê bîko diway bergiryekî
zor desgîrkirawe! Gutî eger tewaw dillnyayt hawrrê bîko şehîd kirawe
her êsta birro lay wahhîd ehhmed aqubanî, selamî minî pêbgeyne û
agadarî bikewe ke hawrrê bîko şehîd kirawe, ( hawrrê 'adil selîm
eyzanî ke min peywendî xêzanîm legell wahhîd ehhmed heye ) boye ew
dawayey le min kird, ke çûm bo mallyan wahhîd ehhmed leser xanî bû,
ke çawî be min kewt hate xiwarê, pêy gutim derbazim kirdî, nemhêşt
bêne mallî êwe, pêm gut hawrrê 'adil selîm selamit lêakat, bo ewey
nardum ke le şehîdikrdnî hawrrê bîko agadarit bikemewe, wahhîd rengî
tewaw sipî hellgerra gutî çon bîko şehîd kirawe? Çon şehîdî eken?
Çunke ême leser şerefî mela mistefa barzanî teslîman kirdiwe, gutî
to dillnyayt bîko şehîd kirawe? Gutim bellê tewaw dillnyam, sererray
eweş bediway cêbyan xistuwe ta gerotey, wahhîd bem hewalle zor
têkiçû, minîş gerramewe baregay hhzib û hawrrê 'adilim agadar
kirdewe û pêm gut wahhîd ellêt çon ştî wa ebêt, ême bîkoman leser
şerefî barzan hêna derewe û teslîman kird çon ebêt bîkujin!! ( le
encamî ew bergiryey ke hawrrê bîko kirdibûy yekêk le pêşmergekanî
partî kuşt bû, sererray eweş leser şerefî mela mistefa barzanî
peyman be bîko dirabû ke eger xoy teslîm bikat neykujn, keçî
bedaxewe diway ewey ke xoy teslîm ekat edrête dest lêpirsirawêkî
'eskerî le partî dîmukiratî kurdistan be nawî 'erîf derwêş, ewîş
lediway kuştinî bîko termekey bediway cêbêk dêxêt ta gundî gerote)
Hawrrêyan 'adil selîm û mehhemed şêrwanî pêyan gutim to bigerrêwe bo
şeqllawe û legell ew hawrrêyaney ke berçawn agadarî xotan bin, minîş
gerramewe bo şeqllawe û le gell hawrrêyan hhemed qadir şamî û reşîd
xece goç û salihh mistefa aşewan û 'ebdî wisu rehhman şewane be
yekewe ebûyn û be rojîş her kese eçû bo îşî xoy ta hhzib baregay xoy
le şeqllawe kirdewe.
Ew rojey baregey hhzib be serperştî hawrrê necmedîn mamo kirayewe,
zorbey hawrrêyan hatbûnewe bo şeqllawe, şwênî barege le xanwekanî
awqafî bû le zewîlokan, ke ekate xiwar baregey nawçey partî
dîmukiratî kurdistanî êsta, ême jimareyekî zorî hawrrêyan xerîkî
pakkirdinewey jûrekanî barege bûyn, le pirr dû seyarey gewrey pirr
le serbaz lepêş barege westan û serbazekan xoyan firrê daye xiwarewe
û hawaryan kird ke kesman le cêgay xoy neçullêt, min destekanim
billnd kirdin û çûme pêş, pêm gutin ême hawrrêyanî hhzbî şu'î
'êraqîn, dû neqîbî 'eskeryan legell bû, yekekyan gutî were pêş,
minîş çûme pêş, pirsî bo hatûnete êre? Gutim ême baregey hhzib lêre
daenêyn, her êsta lêpirsirawekeman agadar ekemewe bo ewey xoy
qisetan legell bikat, gutyan ba bêt, minîş bangî hawrrê necmedînim
kird, ke hawrrê necmedîn hat xoy û minî pênasandin, ewanîş her
desbecê xetêkî telefonyan bo danayn ta bitwanîn le katî pêwîst
rastewxo peywendyan legell bikeyn, ewan royştin û êmeş berdewam bwîn
le pakkirdinewe.
Her ew roje karekanman dabeş kird, min kiram be raberî syasî û
berpirsî peywend legell supa û asayş le şeqllawe, hawrrê tofîq
hherîrî bû be lêpirsirawî pêşmergekanî hhzib le şeqllawe, ew kat
hawrrêyan tofîq hherîrî û ehhemed şamî şewane parêzgarî şeqllaweyan
ekird be pêşmergekanî hhzib.
Beyanyekyan babeke hhena biray yusif qeşe ( ebu hhîkmet ) hate
barege, daway dîtnî hawrrê tofîqî kird, herçende tufîq taze
hatbuwewe û kemêk bû nûst bû bellam min hellmstand û pêm gut babeke
hatuwe daway to dekat, hawrrê tofîq hellsta û le derewe le pêş
dergay barege yek dû car beyekewe hatin û çûn, le pirr hawrrê tofîq
be hawar qisey kird û le babeke turre bû û le barege derî kird,
minîş gutim çye hawrrê çî buwe? Gutî hawrrê hhemedemîn to wazbêne
ewe peywendî be to nîye peywendî be êmewe heye le diwayî hemû ştêk
ezanî, diway ewe zanîman ke babeke û petrus toma le supay sermeydan
gîrawn, lew kateda mistefay hhemedî bawekirî hate barege, pêş ewey
min qisey legell bikem hawrrê ehhmed şamî zor qisey giranî be
mistefa gut, pêy gut mellê kurrî pilkim berpirse ( mistefa kurrî
purî min bû ), hawrrê ehhmed eweşî pê gut, ême şu'yekan yarmetî
mirovî tawanbar nadeyn, hêşta min nazanim çî buwe, boye bangî
mistefam kird û pêm gut çî buwe? Mistefa gutî, diwênê şew silîwkey
şemamê ( silîwkey şemamê ekat legell partî dîmukiratî kurdistan karî
ekird ) birîndar kirawe, babekew petrus hatin gutyan debê be swarî
ker derbazî bikey, minîş gutim ew kare be min nakirêt, petrus yekser
debancekey swar kird û gutî derbazî ekey yan bitkujim? Minîş le
tirsan swarî kerêm kird ta banenokim bird lewê min gerramewe,
pêşmergekanî partî birdyan.
Her ew roje hawrrê 'adil telefonî kird, gutî ewe mam û xallî hhîkmet
(hhîkmet kurrî yusif qeşeye) bo gîrawn? Minîş bom bas kird, gutî
debê be zûtrîn kat beryan bideyt, gutim ewe peywendî be min nîye
peywendî be hawrrê tofîq heye, gutî kewate her êsta hawrrê tofîq bo
hewlêr enêrît, minîş be hawrrê tofîqim gut, hawrrê 'adil dawat ekat
ke her êsta biçît bo hewlêr, tufîq çû bo hewlêr, rojî diwayî
gerrayewe bo şeqllawe, babeke û petrus azad kiran, heman roj mistefa
gîra, paş dû roj babeke û petrus carêkîdî gîran, diwayî hersêkyan be
yekewe rewaney hewlêr kiran, paş çend rojêk babeke berbû, paş çend
mangêk pirtirrusîş berbû, herçî mistefaye hhewt sall zîndanî kira û
nardyan bo bendîxaney musll,
Lew maweye dawa le êmey endamanî lêjney qezay şeqllawey hhzib kira
biçîn bo hewlêr, ew kat lêjney qeza lem endamane pêkhatbû, min û
tofîq hherîrî û hhusên zexok û xelîl mistefa wesmane reş û mhhemed
'ezîz polîs û celîl mela hhusên. Hemûman çûyn bo hewlêr, hawrrê
'adil pêy gutm, to rêkxirawekan teslîmî mhhemed 'zîz ekeyt,
peywendyekeşt legell supa û asayş teslîm be hawrrê hhusên ekeyt,
minîş qisekanim cê be cê kird, ( min emzanî ke mebestyane her be
tewawetî le hhzib dûrim bixenewe le ser ew hellwêstaney hembûn,
minîş bo ewey dûr nexrêmewe be tewawetî , bebê dengî
berpirsyaretyekanî com teslîm bew dû kese kird ) bellam le
kobunewekan berdewam bûm û peywendîm be xelik behêztir kird, be hemû
twanayekmewe yarmetîm edan, ta bom kirabe kêşekanim bo çareser
ekirdin, beşdarîm ekird le xoşî û naxoşyekanyan, bewe cêgay xom le
naw xelkida kirdewe û xelik zor rêzî egirtim, her be lêpirsirawyan
ezanîm.
( nawî ew endamaney le hewlêr bo lêpirsirawî qezay şeqllawey hhzbî
şu'î 'êraq enardiran le sallî 1967 ta sallî 1979 emane bûn, mhhemed
xelîl, mhhemed şêrwanî, kerîm 'ezîz, memo, mela xidr, 'elî hhac,
ehhmed 'ewêne. Lewane tenha memo û ehhmed 'ewêne mallî xoyan hêna bo
şeqllawe ewanîdî tenha bo kobûnewekan û karî pêwîstî hhzib dehatin
bo şeqllawe, mhhemed şêrwanî mawey perpirsyaryetî le qezay şeqllawe
le hemûyan zortir bû)
( nawî ew endamaney serkirdayetî ke bo serperştî kirdin lew maweyeda
dehatne şeqllawe emane bûn, hawrrêyan nurî ebu tara, 'umer 'elî şêx,
şehîd şêx 'elî berzincî, hhacî silêman ebu sîrwan, dillzar, necmedîn
mamo. Her ewendem lebîre)
Le sallî 1979 pêş ewey biçîne şax û çek hellgirîn û bibîn be
pêşmerge, yusif qeşe hat pêy gutm, hawrrê hhemedemîn xot amade bike
legell çend hawrrêyekîdî ta be yekewe biçîne serdanî rêkxirawî hhzbî
be's le şeqllawe, minîş ewem be hawrrêyan gut, hawrrêyan gutyan ême
nayêyn, hawrrê hhemedemîn to xot diwênê şew beyanî hhzbit bo
xiwêndînewe ke tyayda ellêt be'syekan le zîndanekanyanda
hawrrêyanman leser butill daenên û bizmar le binî pêyanyan eçeqênn,
le paş royştinî hawrrê yusif le şeqllawe eger bimangirn heman şt be
êmeş eken, minîş gerramewe lay hawrrê yusif û em qisanem
pêrrageyand, gutî, were ba min û to biçîn, înca min û hawrrê yusif
beyekewe berew baregey hhzbî be's kewtîne rê, le rêgada basî ewey bo
kirdim ke ew katey le derewey willat gerrawetewe dyarîyekî be nirxî
bo midîr emnî hewlêr hênawe bo ewey le katî pêwîst ke îşman pêy bû
yarmetîman bidat, ( ew kat rêkxirawî hhzbî be's le xanûwêkî 'usman
mîran bû le beranber qutabixaney kawês, berpirsî yekemyan nawî mecîd
'lêwî bû ), ke geyştîn diway ewey bexêrhatnyan kirdîn mecîd 'lêwî
rûy le min kird û gutî, kake hhemedemîn dyar nît? Minîş gutim ey ewe
nye legell hawrrê yusif hatûm, gutî min demewêt be tenha bitbînm,
minîş gutim eger îşman hebû dême latan, le gerraneweda hawrrê yusif
lêy pirsîm le mebestî mecîd 'lêwî têgeyştî? Minîş gutim deyewêt
bimkirrî, gutî rast ekeyt.
Paş çend roj hawrrê ehhmed 'ewêne gerrawe bo şeqllawe, ew kat
lêpirsirawî yekem bû le şeqllawe, mall û xêzanî xoy birdibuwewe bo
hewlêr, hat pêy gutim hawrrê hhemedemîn hhzib birryarî dawe biçîne
şax û bibîn be pêşmerge, boye her emrro hemû hawrrêyan agadar bikewe
bo ewey xoyan amade biken, her em şew dereçîn, pêy gutim eçîn bo
rezgey dîwînê bellam to ewe be hawrrêyan mellê, tenha pêyan billê
şeqllawe be cêdehêllîn û ebîn be pêşmerge, minîş hemû hawrrêyanim
agadar kirdewe, şewekey em kesane be yekewe royştîn, ehhmed şamî,
yusif merrbên, 'ebid kako, sulaqe metê, yusif mensur, 'ebdula mela
kerîm, şêxe ( xelkî rezge bû ), le hherîrîş tofîq hherîrî û mhhemed
se'îd şêxe, hemûman le gundî rezge kobûynewe, çawerrwanman ekird
hawrrêyanî hewlêr bên betaybet necmedîn mamo, mawey ew çend rojey le
rezge maynewe xelkî em gunde zyad le pêwîst rêzyan lêgirtîn, her
roje û mallêk xiwardinî taybetî bo amade ekirdîn, ew kat silêman
bîrêjî û resullî kurrî xuşkî komellêk çekdaryan legell bûn dijî
desellatî beghda bûn, naw be naw dehatin bo rezge, şew neemanewe,
nanyan exiward û erroyştin, herçî ême bûyn be roj û şew her le naw
gund bûyn, rojêkyan hawrrêyan gutyan ême eçîne ser rubar, min û
ehhmed 'ewêne û ehhmed şamî û yusif mensur neçûyn le naw gundî
maynewe, lenakaw çekdarêkî zor berew gundî rezge hatn, ême waman
zanî çekdaranî silêman bîrêjîn, ke nizîk bûnewe û her çwar dewrî
rezgeyan girt înca zanîman ke ewane caşin, ême firyay ewe kewtîn ke
xoman bişarînewe, bellam ew hawrrêyaney çûbûne ser rubar hemûyan
gîran û legell xoyanyan birdin bo hewlêr, diwayî le rêgay ew
hawrrêyaney le şeqllawe mabûnewe bo karî rêkxistinî hhzib be nêhênî,
hewallî azad bûnî em hawrrê gîrawaneman zanî, (lew hawrrêyaney leser
dawakarî hhzib bo karî rêkxistin le şeqllawe mabûnewe emane bûn,
hhusên zexok, mehhmud wesman ( gherîb ), 'ezîz mistefa), bellam
hhzbî be's pakaney bew hawrrê gîrawane kirdibû diway ewe berî dabûn.
Ke eweşman zanî ew caşaney bo ser ême hatin û komellêk hawrrêyan lê
desgîr kirdîn caşekanî 'ebdulreman bîşey bûn, hawrrê ehhmed şamî
gutî eger emzanî ewe mefrezey 'ebdulrehhmane be dillnyayî eçûme lay
û hawrrêyanim egêrrayewe, çunke 'ebdulrehhman zor biraderme, ( diway
şehîd bûnî hawrrê ehhmed wam bîst ke be destî caşekanî 'ebdulrehhman
bîşey le rezgey dîwînê şehîd kira ), diway gîranî em hawrrêyane ême
be şew eçûyne eşkewtêkî nizîk rezge, be rojîş le yekêk le dollekanî
nizîk gundî rezge ebûyn, herçî xiwardine le rezge boman dehat,
rojêkyan min be karî hhzbî çûbûme şeqllawe, lew roje hawrrêyan
ehhmed 'ewêne û ehhmed şamî û tofîq hherîrî û yusif mensur be pyase
berew gundî serkend eçn, le rêgada dû çikdarî silêman bîrêjî
teqeyekî zor lem hawrrêyane eken, hawrrêyanîş pêyan ellên bo teqeman
lê eken êwe ême enasin ke pêşmergey hhzbî şu'în, êmeş êwe enasîn,
katêk ke çekdarekan ezanin nasran, teqe raegirn û eçin bo layan,
hawrrêyan herdû çekdareke baş enasin yekekyan nawî hharis buwe kurrî
hhacî hhesen xelkî gundî zêbarokey buwe eweydî nawî çeto buwe xelkî
gundî şînawey buwe, herdûkyan daway lêburdinyan le hawrrêyan
kirdibû, ewanîş pêyan ellên eger rastîman pê billên ewa etan bûrîn,
egîna lem karetan bê deng nabîn, çukdarekan dan bewe daenên ke
silêman bîrêjî ew dawayey lêkirdûn û herreşî çekkirdinî lêkirdûn
eger ew kare neken, hharis ellêt min le desellat ramkirduwe hhukmî
bîst sall girtinim lesere boye tirsam û ew fermaney silêmanim cê be
cê kird, bellam bawrrtan hebêt mebestiman kuştintan nebû, dawatan
lêekem ba carê eme be silêman negatewe, eger her katêkîş zanîtan ke
ême diro ekeyn û mebestî tirman buwe ewa ew kat her çîêkman lêeken
bîken, birrwa biken be naçarî teqem le êwe kirduwe, êmeş diwayî ke
lêkollîneweman derbarey ew qisaney hharis kird, bêguman qisekanî
rast derçûn, ew teqekirdine be fermanî silêman bîrêjî buwe, le tirsî
ewey newek çekdarekanî bibin be pêşmergey hhzbî şu'î, çunke hharis
xoy le ême nizîk ekirdewe û legell silêman bîrêjîş kok nebû, ewkat
ême çekman nebû le çawerrwanî hatnî hawrrêyanî hewlêr bûyn, ta
rojêkyan hawrrê necmedîn mamo hewallî ewey bo nardîn ke geyştote
gundî şewzar, êmeş hawrrê ehhmed şamî û dostêkî xeylanîman be nawî
reşo bediwada nardin, ewe bû hawrrêyan necmedîn û xidr hhusên
rewandizî hatn, ew roje nanî nîwerroman le mallî 'umerî mam mistefa
xiward le gundî rezge, şewekey berew gundî reşan berrê kewtîn û lewê
çûyne mallê seyde û hhemedemîn ke dû bira bûn û peywendyan legell
hawrrê necmedîn zor baş bû, ewanîş xeylanî bûn, ta billêy rêzyan
girtîn, bellam dawayan lêkirdîn ke ebê her hemûman nwêj bikeyn, êmeş
hemuman nwêjman kird be yusif mensurîşewe ke mesîhhî bû, bellam ewan
neyan ezanî, bo beyanyekey royştîn çûyne gundî kanî ghezal bo mallê
hhusên hhemze ke xezurî hawrrê necmedîn bû, weku mallî xoman wabû,
lehell eweş şewan eçûyn le eşkewtêkî nizîk gundeke enûstîn, be rojîş
her le çya emaynewe, rojêkyan hawrrê necmedîn daway lêkirdim ke
biçme şeqllawe bo ewey çek le dost û biraderanî hhzib wergirm, minîş
çûm şewî yekem le mallî hawrrê 'ezîz mistefa mamewe, şewî duwem çûm
bo lay hawrrê yusif merrbên, daway çekim lêy kird, ewîş gutî be
çawan, debanceyekî îsrray biçukî hebû, boy hênam, her ew şewe çûme
mallî 'emerî qadirî 'emer begî, ewîş her wek yusif debanceyekî bo
hênam, hawrrê 'ezîzîş debanceyekî weku ewanî hebû boy hênam, be
xoşim debanceyekî zor baş wcwanim hebû katî xoy be heşta dînarim
kirrîbû, hawrrê necmedîn gutî hawrrê hhemedemîn debancekey to be
birrnoyek egorrmewe û le cyatî eweş debanceyekî çwardexorit edemê,
minîş gutim hawrrê min be xom mulkî hhzbim, debance hîç qîmetêkî
nîye, ( debance çwardexoreke her be naw debance bû, çunke le jêr
zewî şardirabuwewe, xorkî lêdabû, kes ew kat dînarêkî pê needa,
bellam min birdim çend şew û rojêk le naw gazoylim dana, diwayî zor
be başî pakim kirdewe, çend car teqem pêy kird, zor başim
çakkirdewe, qayş û taqmeyekî zor cwanim bo peyda kird ).
Hawrrêyan necmedîn mamo û xidr hhusên rewanduzî berew êran royştin,
bellam ême her le gundekanî qube û kibor û xetîbyan maynewe, le naw
hozî xeylanyekan, rojêkyan hawrrê ehhmed 'ewêne daway lêkirdim biçme
şeqllawe û hawrrê hhusên zexok legell xom bênim bo pêşmergayetî,
hawrrêyanîş 'ezîz mistefa û mehhmud wesman agadar bikemewe ke bo
karî rêkxistinî nêhênî hhzib le şeqllawe bimênewe, ke çûm bo
şeqllawe û bem şêweye agadarim kirdinewe ke hawrrê ehhmed daway
kirdibû, bellam mehhmud gutî min le şeqllawe namênmewe, minîş legell
êwe dêm bo pêşmergayetî, sererray ewey ke witim ewe birryarî hhzbe,
mehhmud her sûr bû leser hatnekey, boye minîş legell hhusên birdim,
hersêkman beyekewe çûyne gundî kurgêsk, lewê çawerrwanman kird ta
ehhmed 'ewêne û hawrrêyan hatn, her ew şewe royştîn ta geyştîne
gerewan, le gerewan neçûyne naw gundî, çûyne çend malle reşmallêkî
nizîk ewê, nanî êwareman lelay malle reşmallekan xiward, hendêk nan
û penîrman lêwergirtin û berew çyay gerewan royştîn, rojekey le çya
maynewe, bo êwarekey çûyne gundî espîndare, şew lewê maynewe,
beyanyekey berew gundî firîz berrê kewtîn, lewêş berew kamusek, her
ew şew bo berî nazenîn perrînewe, rojekey le nêwan nazenîn û celî
maynewe, êwarekey berew gundî celî hatîne xiwarê, min be tenya çûme
naw gundî, çwar kîlo penîrim kirrî û hendêk nanim hêna, diwayî le
rubarî celî perrînewe û berew girkî simaqulî eçûyn, min le kurgêsik
heta le rubarî celî perrînewe zor şareza bûm, bellam dîwekey tirm
nedîtbû, baş bû tofîq hherîr û ehhmed 'ewêne hendêk şarezayyan hebû
ta geyştîne darbeser, ke geyştîn em hawrrêyane lewê bûn ( hîmdad û
dû biray be nawî xidr û xelîl, mam bayz û kurrî, ehhmed dîlan,
'ebasî xiwarzay 'elî mewlud, 'ewlla hhacî biray mela nefte, semed
hhacî mamend, enwer nasraw bû be rostem ), jimareman bû be 25
hawrrê, 15 roj le nawçey darbeser maynewe, diwayî berew êran kewtîne
rê, serkewtîn beser çyakanî kosret û asos, çûyne gundekanî ser
behhrê, wek baseran û kelkan wiçnaran, ewanî dîm bebîr nemawn, le
baseran çûyne mallî hheme salihh ( biray mam celal ), mamekey nawî
nesrredîn bû, be roj le naw genmekan xoman eşardewe û be şewîş bo
nûstin ehatînewe naw gundekan, êwareyekyan daway yarmetîman le hheme
salihh kird, gutî min amadem hemû core yarmetyekitan bidem, gutman
emanhewêt bimanperrênîtewe, îtir legellman hat û çend katjimêrêk be
rêgawe bûyn, ke hemûmanî perrandewe îca gerrayewe, paş çend şew û
roj geyştîne naw xakî êran, ke geyştîne şaroçkey bêwran lewê azad
bûyn tirsî girtinman nema, be arezûy xoamin berew nawzeng û tujelle
kewtîne rê, baregey serkirdayetî hhzib lewê bû, baregey serkirdayetî
yekyetî nîştimanî kurdistanîş lewê bû, le nawzeng çawm be diktor
kemal xoşinaw kewt, çak û çonyekî german legell yekitr kird, (
diktor kemal xoşinaw şeqllaweyy bû û katî xoy şu'î bû û le yek şaney
hhzbî legell min û ferrenso hherîrî karî ekird, çunke ferrensoş le
seretada şu'î bû ), diwayî d. Kemal witî ebêt sibey şew lay min
mîwan bît û hemû hawrrêyanî şeqllaweş legell xot bênît bo nan
xiwardin, minîş razî bûm, bo sibey êwarekey komellêk le hawrrêyanî
şeqllawem legell xom bird, d. Kemal çadirêkî leser girdêk helldabû,
ke çûyn dû pêşmergey xelkî şeqllawey legell bû, yekekyan nawî nebî
bû kurrî mam teha ( xaro ), eweytryan nawî kake bû, kurrî îbirahîm
hhemedemîn qadir kiçkey, d. Kemal xiwardinêkî zorî bo kirdibûyn,
diwayî hêro xanî jinî mam celal hat, bexêrhatnî kirdîn û nizîkey nîw
se'atêk legellman danîşt, hêro xan qatêk clî pêşmergayetî leber bû û
debanceyekî leser bestibû, êmeş ta diway 12î şew lelay diktor
maynewe û diwayî gerraynewe bo baregay hhzib le nawzeng.
Ew kat rêgayan pêdayn bo mawey 15 roj biçîne naw şarekanî êran, min
û ehhmed şamî û tofîq hherîrî û mehhmud wesman û hhusên zexok, be
yekewe çûyn bo mehabad, hhzib le mehabad mekitebêkî kirdibwewe bo
karasanî kirdinî hawrrêyan û peywendî kirdin belayenekanî dî, em
mekitebeş lelayen çend hawrrêyekî serkirdayetî hhzib berrêwe eçû,
rojêkyan le mehabad le naw baxçey giştî danîşt bûyn, çend gencêkî
xelkî mehabad hatne laman û giftugoyan legell kirdîn, le encamî
qisekanman derkewt wek bîrubawrr û têgeyştîn zor le yekitr nizîk
bûyn, boye dawayan lê kirdîn ke rojî diwayî bo nan xiwardin biçîn bo
lay ewan, êmeş razî bûyn, ke çûyn zor be rêz pêşwazyan kirdîn û
xiwardinêkî zoryan bo amadekirdibûyn, rojî diwayî le naw bazarrî
mehabad kesêkim dît be nawî ( hhemîd westa qadir ) xelkî şeqllawe
bû, kamîrayekî wêne girtinî pêbû, kak hhemîd katî xoy şu'î bû,
bellam malle xezurekey partî bûn, boye le sallî 1974 legell malle
xezurekey û partî dîmukiratî kurdistan eçête êran, diway çak û çonî
kirdin pêy gutm, kak hhemedemîn neçûyte serdanî xêzanî reşîdî kurrî
xallit? Gutim bo mallî reşîd lêreye, gutî jinekey û dû mindallî
lêren, bellam kak reşîd xoy bizre, ellên legell pênic kesî dî teslîm
be 'êraq kirawnetewe, dawam le kak hhemîd kird ke legellman bêt,
êmeş komellêk le hawrrêyanî şeqllawe legel kak hhemîd çûyn, katêk
jinekey reşîdî hhemedî bawekirî çawî be min kewt yekser girya û be
hensikî pirr le soz gutî, reşîdyan lê bizr kirdim, qurrim beser
kirawe nazanim çî bikem, gutm, ewe çon bû? Gutî mallman le yezid bû
ta billêy karman baş bû xanwî xoman hebû pêşengay otombêl
firoştinman hebû pareman zor bû, êwareyekyan reşîd çawerrwanî mela
bangidanî ekird, berrojî bû, pyawêk hat be nawî 'elî biray ehhmed
herkî gutî, kak reşîd were kak îdirîs îşî pête! Reşîd pêy gut, başe
eto birro minîş rojî xom eşkênim û dêm, 'elî gutî, êstake
egerrêytewe her yek qiset legell ekat, her ew çûn bû ewe no mange
bizre. Ew roje nanî nîwerroman lelay xêzanekey reşîd xiward û diwayî
gerraynewe bo mekitebî hhzb, le mekiteb ew rudawem be tewawetî bo
hawrrê yusif qeşe gêrrayewe, yusif qeşe gutî ba bo xoy mêrd bikatewe
wa dyare mêrdekey nemawe, minîş bew qiseyey yusif zor dillteng bûm,
gutim eger hhzib rêgam bidat eçim bo şarî şino lewê lelay partî
soraghî ekem, gutî başe birro soraghî bike û nameyekî hhzbîş heye bo
biraderanî partî bibe, mawey manewem le naw şarekanî êran bo
dirêjkirayewe le 15 roj bo mangêk û nameyekî pêçraweyan dadestim û
berew şarî şino berrê kewtm, le şino çûme baregey qyadey mweqete ke
ew kat kak samî 'ebdulreman û milazim hhesen lewê bûn, xom
pênasandin ke min endamêkî hhzbî şu'îm û name pêçrawekem danê, zor
rêzyan girtim û xoşhhalî xoyan derbirrî bewey ke hhzbî şu'î hhkumetî
'êraqî becê hêştwe, kak samî gutî ewe hhzbî şu'ye be zûtrîn kat
hhkumetî 'êraq eruxênê, diway ewe gutim kak samî min kurre xallêkim
heye be nawî reşîd hhemed bawekir ewe no mange bizre, gwaye kak
îdirîs bediwayda nardiwe, belku soraghêkim bo biken, ba jinekey
bizanêt çî beser mêrdekey hatwe, gutyan dillnyabe bot epirsîn,
bellam bawrrit bêt ew kese lelay ême nye, kak îdirîsîş bediway
nenardiwe, legell eweş êsta kak mes'ud dête êre, lêreş yekser bo nan
xiwardin eçête mallî 'smet xan, toş legell ême were, xot rastewxo be
kak mes'ud billê, ke çûyn kak mes'ud pêşmergeyekî zorî legell bû,
her hemûyan nanyan le mallî 'îsmet xan xiward, diway nan xiwardin
kak milazim hhesen be kak mes'udî gut, ewe kak hhemedemîne endamêkî
hhzbî şu'î 'êraqe nameyekî le hhzbî şu'î bo hênawîn, xoşî karêkî
taybetî xoy be cenabit heye, kak mes'ud destî xiste ser şanim û gutî
fermû kak hhemedemîn, gutm, kak mes'ud kurre xallêkim heye be nawî
reşîd hhemed bawekird no mag pêş êsta kak îdirîs kesêkî be nawî 'elî
bediwada nardiwe, lew katewe bê ser û şwêne,kak mes'ud gutî, birrwa
bike kak hhemedemîn îdirîs agay lew core kirdewane nye, bellam bo
xatrî to û hhzbeket dawa le îdirîs ekem lêkollînewey le barewe
bikat, eger her zanyarîêkman dest kewt ewa le rêgay hhzib agadarit
ekeynewe, bellam dûbare ekemewe ew îşane hîç peywendî be êmewe nye,
bo rojî diwayî kak samî nameyekî pêçrawî dapêm û minîş gerramewe bo
mehabad bo mekitebî hhzb, diway ewey namekem daye dest hawrrêyan
çûme lay xêzanî reşîd, gutim kak mes'ud ellêt ême agaman lew kare
nye, dyar bû jinekey reşîd hewallî ewe bo hatbû ke gwaye reşîd
legell pênic kesî dî dirawete dest hhkumetî 'êraq û le zîndanî ebu
ghrêbe, jinekey reşîd daway lê kirdim ke legell ew û dû jinîtir
biçim bo yezd, ew dû jineş bê pyaw bûn, gutî ême hersêkman bê
pyawîn, yezid zor dûre wa başe pyawêkman legell bêt, gutim başe min
legelltan dêm, le mehabad çûyn bo taran û lewêwe bo yezd, çûyne
mallî hhesen musa, xelkî 'êraq bû amozay kerîm 'ebdulxaliq bû, zaway
melazadey şeqllawey, ke geyştîne mallî kak hhesen be minyan gut be
tenha meçuwe derewe çunke farsî nazanî, dû roj le yezid maynewe,
namey her şeş keseke le ebu ghrêb hatbû, bewe dillnya bûyn, ke
gerraynewe, le taran ewan çûn bo sefarey 'êraqî, lewê xoyan nawnus
kird bû bo gerraneweyan bo 'êraq, her xêzanî 300 dînaryan pêdan bûn,
diwayî ewanim rewaney mehabad kird û xom le taran le mallî celalî
mam tehay gerewanî mamewe, bo rojî diwayî çûm bo qezwên bo mallî kak
tahîr hhacî hhesen, xelkî şeqllawe bû, dû şewan le mallî kak tahîr
mamewe, ta ehhmed zexok hat, hewallman boy nard bû, mallî kak ehhmed
le mazenderan bû, le nawçey fereydun kenar, leser deryay reş, le
sinurî sovyetî ew kat, le mawey ew dû roje ta kak ehhmed hat çûme
serdanî mela gherîb, mela gherîb katî xoy lêpirsirawî nawçey
şeqllawey partî dîmukiratî kurdistan bû, ke minî dît zor dillî xoş
bû, bexêrhatnekî germî kirdim û gutî, xak beserî hhkumetî 'êraq ta
êsta be wastey hhzbî şu'î mabû, ca bizane paş maweyekî kem çon
eruxê! Diway ewe ke ehhmed hat legellî çûm bo mazenderan, 7 roj le
mazenderan le mallî kak ehhmed kak mehhemed 'elî omer bûm, herdukyan
be yekewe pîkabêkyan hebû, zoryan gerrandim, diwayî gerramewe bo
mehabad, bo mekitebî hhzb, hêşta mawey gerranewem bo nawzeng tewaw
nebû bû, çumewe serdanî xêzanî reşîdî kurrî xallm, gutî le katekî
baş hatî, ew kabiraye nawî hhesen 'elî-e ( ew kabiraye katî xoy
'erîfî şurte buwe le şarî koysncaq) debanceyekî lê wergirtîme her
çend ekem namdatewe, ( emane hemûyan le xanwe çolkirawekanî
culekekan kokirabûnewe), minîş çûm bo lay em hhesen nawe gutm, min
ew debanceyem lew jine be 400 dînar kirrîwe, eger to detewê 400
dînarekey min bidewe, gutî na min namewê, debanceket edemewe, minîş
debancekem bird bo bokan lewê be 400 dînar firroştim, pêş ewey
bigerrêmewe bo nawzeng çûmewe lay xêzanî reşîd pêm gut, baş gwê
bigre, min beyanî egerrêmewe bo şax, diway min billê ew pyawe be
nawî xizmayetî herçî pare û zêrrim hebû hemûy bird û royşt, billê ey
hawar êsta min çon ew hhemedemîne bidozmewe??!! bellam rojêk pêş
seferkirdin û gerranewet birro bo bazarr pareket hemûy be zêrr û
mafur bide, zêrr û mafur le 'êraq nirxyan berze, pare legell xot
mebewe, min gerramewe bo çya, diwayî zanîm ke ew jine be qisey
kirdibû.
Ke gerramewe bo şax hêşta baregey hhzib le nawzeng bû, nakokyekî zor
le nêwan endamanî serkirdayetî hhzib hebû, minîş be giştî legell
boçûnekanî hhzib nebûm, hestim neekird ke bitwanîn be şêweyek xebat
bikeyn ke binemay hêzman le xoman û le xelkewe bêt, ewey min emdî
ewe bû ke endamanî serkirdayetî bew arraste bîryan ekirdewe ke em
care biçînewe jêr rikêfî layene syasyekanî dî, lekatêk ke ême taze
le jêr rikêf û desellatî hhzbî be's derçubûyn, rojêkyan hawrrê nurî
ebu tara bangî kirdim, lenaw qisekanîda gutî, berrastî mam celal
serkirdye, mam celal têkoşere, to seyr bike çon twanî şorriş
hellgîrsênêtewew zîndiwî bikatewe, bew qisaney ebu tara her be
yekcarî ruxam û bawrrim be hîç nema, be ebu taram gut, ewe çend
salle sedam hhusêntan lê kirdîn be kastiro, êstaş celal talebanîman
lê biken be gîvara!!!!! Be turreyewe gutm, ey ême xoman çîn? Bo ebêt
berdewam paşkoy layenekanî dî bîn???!!! êwe hîç bawrrtan be xotan
nye, diway ewe çûm bo lay hawrrê ebu sîrwan, gutm, hawrrê nurî bew
şêweye qise ekat!! ebu sîrwan gutî, ewe boçunî xoyetî, gutm, eger
tenha boçunî xoyetî, boy heye le kobunewekan basî lêwe bikat, newek
lemlaw emla, toş baş ezanî têgeyştinî min sebaret bew layenane çone,
min wa ebînim hhzib eyewêt biçête jêr rikêfî layenakanî dî, ( hawrrê
xidr rusî agadarî boçun û têgeyştinekanî min bû, çunke ew kat
berpirsî min bû ), hawrrê ebu sîrwan zor hewllî ewey legell dam bo
ewey be nermitr temaşay ew bar û doxey hhzib bikem, bellam min hîç
bawrrim be hhzbî şu'î nemabû, boye be ebu sîrwanim gut, min
egerrêmewe, hawrrê bebu sîrwan zor serî serrma lew birryarey min,
gutî hergîz ştî wa nabêt, gutm, tewaw min bawrrim be hhzib nemawe,
min pêm waye hhzib kotayî hatuwe, bo eweş zor bedaxewem, hawrrê ebu
sîrwan zor dillteng bû bew qise û birryarey min, zanî ke min xom
yekila kirdotewe boye pêy gutm, layenî hhzbîş lewlawe danê, bellam
min becê mehêlle, gutm, bibure natwanm, natwanim lewe zyatir legell
hhzbêk kar bikem ke her rojew le jêr rikêfî layenêk dabêt, diway
ewey hemû hewllekanî xoy bekar hêna û sudî nebû, wîstî bewe
bimtirsênêt ke jyanim ekewête metrisî, gutî hawrrê hhemedemîn
dillnyabe hhkumet etkujê, to ewe çak ezanî, gutim legell eweş her
egerrêmewe, be henaseyekî sard gutî mehhmud legell xot ebeytewe?
Gutim tenha agadarî ekemewe ke min be yekcarî egerrêmewe îtir
mehhmud xoy azade, ew kat hawrrê mehhmud le firrnî nanî ekird, çûme
lay û agadarim kirdewe, gutm, mehhmud min egerrêmewe toş azadî,
bellam tikat lê dekem lay kes basî meke, gutî, min carê nayemewe,
hewlledem bitwanim xom ragirm, eger xom bo ranegîra ewe minîş
dêmewe, diway min mehhmud çubuwe lay hawrrê ebu sîrwan û pêy gutbû,
hawrrê, mam hhemedemîn egerrêtewe, ebu sîrwan gutubûy, ey to?
Mehhmud pêy gutubû, min nagerrêmewe, carêkîtir hawrrê ebu sîrwan
hatewe lam gutî, hawrrê hhemedemîn megerrêwe hhukmet etkujê, tikaye
hawrrê gyan becêm mehêlle, min lew birryarey xom peşêman nebûmewe û
le 25î 8î 1979 be rêgay Seyd ehhmedan Hatmewe şarî qelladize, lewê
boxom çûm bo dayrey emn, gutm, min pêşmergey hhzbî şu'î bûm û wazim
hênawe û hatumetewe, gutyan, nawt çye û xelkî kam şarî? Gutm, nawm
hhemedemîn mehhmud resulle û xelkî şeqllawm, gutyan le şeqllawe
çwîte derê û bûy be pêşmerge? Gutim bellê, êstaş mallim le
şeqllaweye, ewanîş 50 dînaryan pêdam û gutyan etwanî biçîtewe
şeqllawe, lewêş wa başe be zûtrîn kat biçîte dayrey emnî şeqllawe,
minîş le rêgay koye hatmewe hewlêr û lewêş bo şeqllawe, ta
geyştimewe mallîş kes qisey legell nekirdim, le şeqllaweş xom çûm bo
dayrey emn, lewê destyan kird be lêkollînewe legellm, pirsyaryan
lêkirdim payet çî bû le naw pêşmergeda? Gutm, tenha pêşmerge bûm,
hîç payeyêkim nebû, diway çendîn pirsyarî lem şêweye pirsyarêkyan
lêkirdim bû be mayey sersurrmanm, gutyan, hhzib daway lêkirdî ke
bêyte şeqllawe û çallakî encam bidey! Bo netkird? Gutm, ştî wa nîye,
eger hhzib ew kat her dawayekî le min kirdibaye cê becêm ekird, ewan
zor leserî nerroyştin, bellam min le nawewey xom zor pêy pest bûm,
çunke rastyan ekird, ew katey ke le çyay rezgey dîwên bûyn hawrrêyan
necmedîn mamo û ehhmed 'ewêne û tofîq hherîrî dawayan lêkirdim ke
biçme şeqllawe û tifeng le kesêk bistênim ke (cîş alş'bî) bû, bellam
min ew karem nekird, eweşim zanî ke hawrrê necmedîn bo serkirdayetî
hhzbî nûsî bû ke min fermanekanî ewan cê becê nakem, min zorbawrrim
bew hawrrêyane hebû, hergîz gumanî ewem lê neekirdin ke hîc
peywendîêkyan be emin û muxaberat hebêt, boye ke le dayrey emnîş
berrêyan kirdim, ew pirsyare serî minî tewaw cencall kirdibû, ta
rojêkyan birader û hawrrêyekî xoşewîst û cêy bawrr û mitmanem bînî
be nawî ( mamosta îsma'îl mela mehhemed, ke le şeqllawe be îsma'îl
melajin nasrawe), ew lêkollînewey emnim bo gêrrayewe û pêm gut, ew
pirsyareş le hemûy zyatir serî surmandûm, hemû basekem be wirdî bo
gêrrayewe, mamosta îsma'îl gutî, min lew bawrredam diway ewey hawrrê
necmedîn leserî nûsîwî bo serkirdayetî hhzb, lewê wate le
serkirdayetî hhzib khêk hebuwe ke em zanyaryey be emnî şeqllawe
geyandiwe, bew boçuney hawrrê îsma'îl bawrrim hat, çunke em sê
hawrrêyaney serewe zor cêgay bawrr bûn.