Aînî behay

hendirên hhemedemîn
Handren88@hotmail.com

aynî behay ew ayne cîhanye serbexoyeye ke hendêk kes bo îslamî egerrênewe sererray ewey ke peyrrewanî aynî behay bawrryan waye ke aynekeyan aynêkî asmanî serbexoye nwênerî taybetî xoy heye ke (behawlla)ye û xawenî bîrubawrr û têgeyştinî taybet be xoyetî û tewaw le îslam û dînekanîtir cyawaze, damezrênerî em ayne yan wek xoyan bawrryan waye nwêner û peyamnêrî em ayne nawî( mîrza hhusên 'elî nurî) e , ke be behawlla nasrawe , behawlla sallî 1817 le taran ledayk bwe û sallî 1892 le 'eka mirdiwe.

baxçekanî behay leser şaxekanî kermil

Aynî behay leser astî cîhanî nasrawe û le 235 wulat billawbotewe, we be şêweyekî nahhukumî nwênerayetî le netewe yekgirtuwekan heye , behayekan le hemû kîşwerekanî cîhan persigayan heye û bawrrdaranî behay le netewe û millete cyawazekan pêkhatûn ewey koyan ekatewe bawrrbûnyane be aynî behay, jimarey behayekan le sertanserî cîhan bepêy serjimêrî sallî 2005 zyatir le 6 milîwn kese, ew şwênaney ke persigakanî behayekanî lêye em şar û wulatanen le şarî wîlmît ke nizîk şarî şîkaghoye le emerîka we le paytextî wulatî hîndistan le nodillhî û le şarî sîdnî wulatî usturralya û le şarî kimbala le wulatî yughenda û le şarî benema le wulatî benema we le şarî layşinhayn ke nizîk be şarî firankifortî elmanye û êstaş xerîkî dirustikrdnî perstgayekî nwên le emerîkay başur, erkî diruskirdinî ew persigayane leser şanî behayekane û bawrrdaranî behay parey bo koekenewe û dergay persigakanîş bo xelkî behay û nabehayekan wate bo hemû kesêk kirawye.

beşî zorî behayekan le êran ejîn bellam lejêr desellatî komarî îslamî natwanin kar û çalakyekanî xoyan encam biden û be azadane peyrrewî ayn û bîrubawrrî xoyan biken, herweha le wulatî misrîş beberdewam lelayen deselat û muslimanan azardirawn û rêgayan lêgîrawe û le 'êraq û wulatanî tirî 'erebîş be heman şêwe, egerçî wek basman kird ke aynî behay le cîhan be fermî nasrawe û nwênerayetî le netewe yekgirtuwekan û yunsiko û yunîsêf heye û azadane le wulatanî ewrrupa û emerîka û hînd û ustiralya û çendîn wulatanîtrî asa û efrîqya peyrrewî aynî xoyan eken, bellam xelkêkî zorî kurdistan renge bêagabêt lew ayne.

behayekan bawrryan waye ke serçawey zorbey ayne gewrekanî cîhan bo yek bûn egerrêtewe ke ewîş ( ella) ye, we bawrryan waye ke damezrênerî em aynane lelayen ellawe nardirawn, we nimuney em aynane birîtîn le zerdeştî û budî û hîndosî û culeke û mesîhhî û îslam, pêyan waye ke em aynane bo berrewştikrdnî mirovekan hatûn le şwên û zemene cyawazekan, eweş bote binemayek bo behayekan ke peywendî be aynekanîtir biken, legell eweş pêyan waye ke çon reg û rîşey aynî mesîhhî bo aynî culeke egerrêtewe be heman şêwe reg û rîşey aynî behayş bo îslam egerrêtewe, bellam ewe manay ewe nye ke aynî behay beşêke le îslam yan liqêke le aynekanîtir belku pêyan waye ke aynî behay aynêkî serbexoye û xawenî kitab û pêghember û şerî'etî xoyetî.

Emane binemakanî bîr û bawrrî behayekanee

Nawerrok û amancî jyan geyştine be ella, we berewpêş birdin û geşesendinî gyanî tak, we beşdarîkirdin le bujandinewe û berewpêş birdinî şarstanyetî mirovayetî.
Geşey xudîy bo tak ke ewîş le encamî bedest hênanî rewştî çak û baş lem dunyayeda û cêbecêkirdinî le jyanî rojaneyda, çunke mirov le katî mirdin hîç ştêk le madyat legell xoy nabat cge le kare başekanî û ew hêze gyaney ke lew sîfatane berhem hatbêt, her ew hêze gyanyeşe ke pêwîstî pê debêt lediway geyştinî be cîhanekey tir. Le rênmayekanî behawlla , pakî gyan berdewam debêt le diway mirdin, eweş ewestête ser ew kare çakaney ke keseke le jyanda eykat, herweha ew niza û parranewaney ke kes û kar û nasyawekanî le diway mirdin boy eken. Bellam beheşt û dozex lay behayekan nizîkkewtin û dûrkewtneweye le ela, wate beheşt û dozex lay behayekan şwênî madî nîn.

le bîrubawrrî behayekan geyştin be ela be şêweyekî tewawetî esteme bo mirov, le heman katda pêyan waye ekirêt mirov bigat be ela le rêgay rewşt û naw û taybetmendyekanî wek bezeyy û wîjdan û mhrebanî û dadperwerî û rewştî tir , ke em rewştane heta astêk bûnyan lenaw xudî mirovda heye, we eweşî çûanduwe be nimuney bûnî gewherî şardirawe le naw gyanî mirovayetîda, derkewtnî ew gewhereş le bûnda nabêt tenha leser destî pêghember û nardirawekan nebêt, emeş le encamî peyrrewkirdinî yasa û rênmayekane.

le girîngitrîn bîrubawrrekanî behayekan bawrrhênane be sê cor le yekyetî, ke her yekeyan be şêweyekî pitew bestirawetewe bewey tiryan, yekem takî ela wate xalq, duwem yekyetî aynekan le binece û serçawe û amanc, sêyem yekyetî mirov le regezda. We em sê binemaye karîgeryekî qullî heye leser binemakanîtrî bîrubawrrî behay, behayekan wa ebînin ke aynekan be şêweyekî giştî beş beşî yek aynn, we her yek lem beşane le zemene cyawazekan leser destî yekêk le pêghemberekan bepêy pêdawîstî jyanî mirovekan hatote pêş, boye pêyan waye ke behawlla pêghemberêke bo dirêjedan be beşekanî pêşewey xoy, bellam kotayî nye, bemcore pêyan waye lediway behawlla pêghemberîtir û aynîtir bepêy pêdawîstyekanî mirov û serdem dên bew mercey belayenî kem hezar sall beser ewey pêştir têperrî kirdibêt.


Hendêk le rênma û binemakanî bîrubawrrî behayi

bawrrhênan û danan be takyetî ela û yekyetî mirovayetî û bawrrhênan bewey ke hemû aynekan le yek serçawen.
Geranî xudî tak bediway rastyekan û wazhênan le nerîte kon û xurafyekan.
Temaşkirdin bo yekyetî hemû cîhanî mirovayetî wek tewerêk û kurtikraweyek û amancêk bo hemû rênmakanî behay.
Desthellgirtin le hemû core regezperstyek, c ca ewey be hokarî aynî, nîştimanî, xêlekî, regezî, yan çînayetî bêt.
Beyekewe guncandinî zanst û ayn.
Yeksanî le maf û erkekan lenêwan jin û pyaw ( dû ballî ballndey mirovayetî) bebê ew yeksanye ew ballndeye nagate paye hetayekan.
Debê mindallan be kiç û kurrewe binêrdirêne ber xiwêndin.
Hênane kayey zimanêkî cîhanî bo asankirdinî le yekitr geyştinî milletan û birayetî nêwan danîştwanî awedanyekan.
Nehêştinî ew cyawazye zorey le nêwan çînî yekcar hejar û çînî yekcar dewllemenda heye, be dozînewey çareserêkî wîjdanyane bo peywendye aburyekan.
Allugorrkirdinî bîrura le derkirdinî birryarekan.
Damezrandinî dadgayekî cîhanî bo yekila kirdinewey nakokyekanî nêwan wullatan.
Berzikrdnewey payey pîşe û kar bo payey perstn,( lekatêk ke em kare le berjewendî û xizmetî komellga dabêt).
Dadperwerî û yeksanî beyekewe ragirî hemû kayekanî komellgay mirovayetîn û bextewerî û xoşguzeranî û be aştî jyan bo mirov dênête dî.
Ayn ragir û bîmey dilnyayî xelik û parastinî milletanî cîhane.
Pêwîste milkeçî hhkumet bît le hemû karubarêkda, tenha le retkirdinewey bîrubawr nebêt.
Dest têwernedan le kar û barî syasî û neçûne naw hhzbekan.
Damezrandinî aştî cîhanî be berdewam amancî serekî hemû behayekane.



11î 10î 2009