Xalle bekir emîn

şa'îr kesêke le henaw em komellgayeda gagolkê û dare dare kirduwe.

Sazdan dîmane :ghemgîn boll

1-bera berêzit peywend ziman rastigoy û rohh êstatîke, ta ç endazeyek karîgere bo gyan berhem hêner şî'ryet, lekatêkda edeb be gişt û şî'r be taybet: rasteqîneyek pir wehme, to rwanînit bo eme çîye?

w/p/1
Sereta demewêt supasî berrêztan bikem bo em beserkirdineweye ,xoşbextaneş kesman lenzîkewe yekitrî nanasîn w,kesman tekilîfman leyekitrî nekirdiwe taweku dîmane saz bikeyn, tenanet etwanim billêm tenha qelem beyekitrî nasandiwîn,ca,ezîzim ger bêt û bas lezmanî rastigoyî bikeyn debêt billêyn,hellbete rastigoyî lelay însan debêt amrazêk bêt lehere amraze girng û binçîneyyekanî jyan,ger bêt û şa'îrîş ew amraze nekate felsefey jyanî xoy ewa bê şik legell xudî xoşîda rastigo nye,ç,cay legell dewru berekeyda keewîş xoy lekomellgada ebînêtewe,tenanet etwanim billêm ew kesaney ke legell hellis û kewt û mamellekirdine hakezayyekanî xoşîda rastigo nîn birîtîn lewkesaney kewek saykolocîsekan pênaseyan kirdiwe kekesanî rastirro nîn lenêw çîn û twêjekanî komellda,,eme sebaret bew kesaney ke betakêkî nêw komellga naw ebirên û lelayen komellgaşewe nîşaney pirsyarî narrastigoyyan lesere,zmanî rastigoyîş hemîşe ger bêt û însan mamelley legellda bikat, bê guman wek zanste derunyekan selmanduyane gewre tirîn hokarin bo dirêj bûnî temenî însan çunke selmandineke wa hatwe ke hemîşe însanî narrastigo le dille rawkê û baru derunêkî naseqamgîrda mamelle legell komellgaw jyanî xoyda dekat û hawkatîş ew metrisî û narrastigoyye debête hokarî nexoşyekanî mêşik û dirust bûnî barudoxî nadirust û naseqamgîrî derûnî lelayen ew kesanewe... Cwanî(îstatîka)ş tenha lay şa'îr yan lay çîrok nûs yan lay roman nûs yan lay wutar nûs nye ger bêt û şa'îr yan çêrok nûs yan roman nûs yan wutar nûs rastigo nebêt legell xoy û têkstekeyda ewe bê şik berhemêk dexate rû ke diroy legell xoy û komelgakeşîda kirdiwe, bew manayeş berhemêk dexate berdestî xiwêner ke zor dûre lehzru têrrwanînî rastigoyî xoyewe,birrwat hebêt emrro xiwênewarî kurd zor bewrdî agadarî rastigoyî û narrastigoyî ew edîbanen ke lebware cya cyacyakan enusn,bekurdîyekey emrro berhem û deqî ew kesane exiwênrênewe ke xawenekanyan legell xoyanda rastigon û berhemî saykopatîkî naxiwênnewe...îstatîka corêke lesernic rakêşî, corêke lecwanî û qeşengî w, bê gerdî ,ger bêt û hemu deqêk bê berî bêt le îstatîka wate deqîkî sadew sakar,leqsey rût û hakezayî zyatir beder nye,îstatîka birîtye lehere kolleke girnge behêzekanî deqî edebî betaybetî şî'r,ger bêt û şî'r wênew xeyall û awaz lexo negirêt ,natwanîyn billêyn îstatîkay şî'rî lexo girtwe, xellkanî zorman heye ke emrroke zurbey here zorî şî'rî(hhurr)î emrro refiz deken, çunke her kesêk bexiwast û arezwî xoy dêt û dellêt êstake şî'rêk denusim ,wa dezanêt şî'r nusîn asanew binemaw yasaw rêsay taybetî xoy nye,naheqîşyan nye çunke ew deqaney eyxiwênêtewe hîç îstatîkayekî la cê nahêllêt û behîç şêweyekîş serncyan ranakêşît..axir îstatîkay şî'r birîtye lew jine bejin zirrafe weyaxud birîtye lewjne balla kûlley kehemû îstatîkayekî bedenî tya bedî ekirêt û hemêşe pêt xoşe zyad lecarêk nîgay bikeyt û bîxiwênîtewew bonî kezyew lamlî ew jine şî're bikeyt,ca ezîzim min legellta nîm ke dellêyt şî'r rasteqîneyekî pirr wehme,şî'r hheqîqet û kefu kullî nax û derûnî şa'îre rastigokanin ,wehm nye..! Bellku birîtye le firmêske mirwaryekanî ew şa'îraney ke ta şî'rêk enusin letaw barînî firmêsik bo hheqîqetî ew şî'rew şîwen gêrran bo ew hhedese çendîn perrey ber destî leber desta xusawew bepelepirruzê hewllî dawe perreyekî wuşkî tir bixatewe berdestî neba hheqîqetî xeyall û endêşe lerrêrrewî rasteqînekey lew lehhzeyeda leyad bernewew ew şîwen û firmêsik riştiney pê bigorrin..ca gyanî min, min ebed xeyall û qullbûnewey şî'r bewehm nazanim.

2-şa'îr zor car legell ew ştane legell hestekan nguncê berengaryan debêtewe, be şî'r legellyan beşerdê, aya to twanîwte lem şeraneda be dill xot bcengê û serkewtin bedest bên?

W/p/2

 min natwanim ewe naw binêm şerr, bellku nawî denêm dostayetî..xoşewîstî...'îşiq..twanewe lebotey rastigoyîda,bê guman ger bêt û lecengî derûnî nêw naxî şa'îr bidwîyn lew birwayedam kotayî nayet,şa'îr kesêke hemîşe hestyare ew xeme şarawaney ke lenaxîda gêngillyan pê edat befrimêsik riştin lebareyanewe ediwêt ,ca,ew firmêske mercîş nye hemîşe çaw boy bibête hewr,şa'îr berdewam nax û dill û derûnî ekullêt û firmêskî wuşik errêjêt û dill û derûnî ehejêt,we benusînî şî'rêk asudeyy bedest ehênêt û derûnî xoy pê ehhewênêtewe..şa'îrîş ger bêt û karesatê yan karu kardaneweyek neyhejênê lew birrwayeda nîm legellîda benaheq beşerr bêt..ger bêt û naheqane beşerr bêt û akamekey be wuşe rîz kirdin kotayî bêt ewe bê guman dûr ebêt lehemû wêneyekî şî'rî û fentazyay ziman û xeyall û mosîqa, derencamekeşî şî'reke leqsey rût û hakezayî zyatir hîçî tirî lê sewz nakirêt,ca lerrwangey em pirsyarey cenabîştewe pêm başe ewe billêm ke emrroke xiwênerî şî'rman zor kiz buwe leber ewey zor kes bebê reqîb şî'ryan lemlaw ewlaw bebê kontiroll bo billaw ekirêtewe,cenabîşt defermwît ew şerraney ke berengaryan debîtewe..lê min bepêçewaney cenabitewe ellêm,bgire ew xemaney ke yexem egirn û xerîkin bebê xeta yexem pê egirn, min beşî'ru rastigoyî serkewtnî xom bedest ehênim û nax û derûnî xomî pê ehhewênmewe, ta ew katey xemêkî nwêtir yexem pê egirêtewe,

3-şa'îran kurd hemîşe erk tiryan bînîwe, ke leayndeda zerer bhêrxan şî'ryet dawe, aya em zerere betoş negeyştuwe?, dekirêt tîşik bixeye ser em layene?

W/p/3

kake ghemgîn,lerrastîda nazanim mebestit çye kedefermwît(şa'îran wek erkî tiryan bînîwe) xoy eger bas leerik bikeyn lejyanî şa'îrda,ewe detwanim billêm şa'îr erkî zorî leser şane beberawrd kirdin legell kesanî tira,ca,ew erke ç erkêk bêt yan nebubêt ewe dekewêtewe lay însaneke xoy,sebaret be şa'îrîş ger mebestit eweye ger bêtu bende şî'rêkî bo medihh û senay emu ew nusîbêt ewe min zor zor dûr bûm lew erkewe,,min tenha şî'rim bo xemekanî xom nusîwew legell xemekanî xoma diwawm û şî'rim bo nusîwn û şî'ryan pê nusîûm..ewe cge le dûr kewtnewew fena bûnî azîzêkim yan hawrrêyekî zêde xoşewîstim karyan kirdote serim û serapamî hejandiwew beşî'r lawanumetewew firmêskî pê riştûm, çunke mirdin û fena bûnekey yan şehîd bûnekey hejandumî.we eger mebestîşt ewe bêt kegwaye ç şa'îrêk karîgerî hebubêt leser rêrrewî şî'rekanim ewa min natwanim lêreda wellamit bidemewe,çunke zor raşkawane ellêm behîç şa'îrêkî nawxoyî û derekî muteesîr nebûm ta êstake ,lew birrwayeşda debim ke muteesîr nabim ,bo selmandinî raw boçunekeşim rexnegiran etwanin herdû namîlkekem ke benawî(xermanî xem û xellwetgay dîdenî)taw twê biken û rexney mewzu'î û na mewzu'î lê bigrin,weher weha ew şî'raney lem sallaney diwayîda lerrojnamew govarekanî kurdustan û mîdya elkitronyekan billawm kirdunetewew henukeş benawnîşanî(qederî 'îşq) lejêr çapdaye rexnegiran detwanin (mwesîru muteesîr) dest nîşan biken çunke emrroke rexnegirî şarezaw mutabî'(rrexnegirî şî'rî) etwanêt ewe biselmênêt ke kê xawen dengî şî'rî xoyetî yan na.we bedaxewe ewey emrroke deybînîyn kebenawî rexnew hellsengandinewe betaybetî leser rûperrî mîdya elkitronêkan eyxiwênînewe keem yan ew benawî rexnew hellsengandinewe şî'rêkî em yan ew taw twê dekat tenha sozî biraderêtî û tekilîf kirdine leyekitrî,weyan bedaxewe kar geyştote ewey kehendêk şa'îr heye,dîmane legell xoyda saz dekat û benawî xiwazrawewe dîmaneke lemîdya elkitronyekan û emlaw ewla billaw dekatewe .

4-aya to be diwa şî'rda wêll yan şî'r be diwa to da wêlle?

W/p/4

şa'îr însanêkî wêlle,şête,dêwaneye,şî'rîş amrrazu behreyeke,ke bê şik ew behreye lelay hemû kesêk nye,şa'îr bitewê û netewê 'aşqe,ew 'eşqeş tenha şa'îr ezanêt çon mamelley legellda dekat,ca.ew 'eşqe terr bêt,yan wuşik yan dur bêt yan nizîk ewe îdî şa'îr xoy ser pişke beçşêweyek eydiwênêt û mamelley legellda ekat û xoy lewêll buna zyatir wêll nekat.lay şa'îr hemîşe 'abîdu me'budêk heye ..şa'îr zor car ebête pepule hemu gullêk behawrrêy xoy ezanêt ew gulley kehelîbijardiwe herdem beser ew gullewe enêşêtewe...paşan pepulew gulleke her xoyan birryarderin kamyan beduwî kamyana wêllbin..şa'îr şête natwanê birryarrêk bidat key wêll ebêt,yan key asude ebêt, we yaxud key eçêtewe baxçeyek ser lenwê allugorrkirdinî xoşewîstî legell pepûlew gulla ekat..weyan deme teqê legell bax û baxewana ekat.

5-têr iîgiltin pê waye ((kelênêk lehemû karêk edebîda heye, ewe rexneye ew /kelêne pir dekatewe)) bew manaye ke hîç ştêk le yanda be tewawyet kamil nîye, welê pêt waye rexne kurd ew kelên û kamil nebûne pirkirdibêt, yaxud dest nîşan kirdibêt, aya to çon be rexne edeb kurd betaybet rexne şî'r derwan.

W/p/5

 pêş hemû ştêk,rrêzim bo despêkirdinî ew pirsyaret sebaret berrexne girtin kepêt xoş bû be wuteyekî (tîrî îngiltin) serdeqî pirsyareke bûrujênît, min nazanim zor seyrim lê dêt taweku key êmey nûser yan rojname nûs raw boçunekanî nûsere byanêkan bikeyn beser deqî pirsyaru bîcwînewe,keeme xoy lexoêda wa derekewêt khême wute benrix û raw boçune şa'îru nusere xomallyekanî xoman behend wer negirîn û zor laman herzan bêt,eme wêrray ewey ke nûseru runakbîrî xomallêman heye lew wuteye cwantiryan heye sebaret berrexnew tawtwê kirdinî deq û têkstî edebî,ew hana birdiney cenabîştan bo ew guteyey (tîrî îngiltin) berray min nagate ew raw boçunaney kelle edîbekanî xoman ke bepuxtî lebarey rexney edebyewe diwawn..lê min lêreda daway lêbûrdin dekem leberrêztan bedespêkirdinêkî wuteyekî nuserêkî byanî kelay êwe hemû mewda kilturye edebyekanî xomallî xomanî bezandiwe, min bekarêkî neşyawî nazanim çunke cenabit serbestît,we zor lerroşinbîranî netewekem legiftugou munaqeşeda dêrrêk we yan çen dêrrêkî nuserîêkî byanî nawkêşî munaqeşeke dekat,min taêstaş nazanim hokarî nawkêşkirdinî em raw boçûnaney nuseranî byanî tenha leber ewey gwêgir yan beramber yan xiwêner wa têbgen kegwaye ew xawen munaqeşeye nuserêkî modirêne yan wek zûrbey here zorî xellik beetekêtî daenên ger bêt û leqse kirdidnda risteyekî byanî beserda nekat îdî ew xoy bediwakewtû ezanêt ...dillşad merîwanî cawîdan lebarey rexnewe deyfermû,(rrexne ew amrrazu hokareye nûser yan şa'îr etezênêt û way lê dekat kezor beûrdî bexoyda biçêtewe ,berrênûse hellekanî xoyda biçêtewe,bewênew xeyall û mosîqa şî'ryekanî xoyda bcêtewew carîkî tir ew deqaney kedeynusêt û xiwênewar eyxiwênêtewe ledeqekanî pêşûtrî pêşûtir bin û hengawêkî binyatneraney lebwarî edebekey xoyda binyat nabêt...êmey kurd zor car legiftwî edebîda riste gutarêkî edîbêkî byanî leqsekanmana nawkêş ekeyn taweku beramberekeman wa hest bikat kegwaye bê aga nîn leedebî byanî...ghemgîn gyan min zor daway lêburdin leto ekem ew kesaney keûtey kesanî byanî bo min benmûne dehênnewe way bo deçim ke ew kese zor bê agaye ledeqe edebye xomallyekanî xoman..min namewê lem dîdenyeda wutey zor becê û benrixî edebî û rexneyy nusere kurdekanî xoman lekurdustanî gewreda benmûne bhênmewe kezor zor lew rayey(tîrî îngiltin) becê tiru şyawtree
Beş behhallî xom pêş ewey dest bikem benusîn ,destim berrexne xiwêndinewe kirdiwe ger bêt û rexneyek leser deqêk bubêt yan leser namîlkeyek bubêt kelewew pêş xiwêndibêtmewe ewe bê guman zor beûrdî rexnekem xiwêndotewe..we eger rexneyek leser deqêk yan dîwanêk yan namîlkeyek nusrabêt û ew deqe yan ew namîlkeyem ber çaw nekewtbêt ewa rexnekem nexiwênotewe taweku deqeedebêke yan namîlke şî'rêkem peyda nekirdibêt.
Sebaret bekamllibunî deqîş weyan têkst ..bellî zor têkst û deq heye şineyekî şemallî katîn belay xiwênerda têdeperît û guzer ekat...hendê deq û têkstîş heye hemêşe zîndûn û lelay xiwêner paşgez bûneweyan nyew herdem dequ têkstî zîndûn û nemrin ..katêkîş rexnegirî betwana tawtwêy deqeke yan têksteke ekat û bekamill bûy nazanêt û rênmayî xawen têksteke dekat,ke behelle bê mebestekanî xoyda biçêtewew carêkî tir dûbarey nekatewe,berray min eme handanêkî zor waqî' bînanenew babetyaneye bo şa'îreke....bellam min lêreda bedaxewe eyllêm kerrexnegirman nema...ew rexnegiraney sallekanî hheftakan û heştakanman nema ke wa leşa'îr bikat nenusêt we yan betrisewe binusêt..weyan rênmayî bikat û pere beşî'r nusîn bidat..bepêçewaney emrrokewe hîç reqîbêk leser şî'r nye çî denusît bînusew bînêre bo mîdyayek demawdest billaw dekirêtewe ,çunke ew mîdyayane layan girîng nye ew şî'rey boyan rewane ekirêt şyawe yan ne' ...girîng lay ewan eweye laperrekanyan xallî nebêt.min her lem dîmaneyeşewe pêm başe ewe becenabitan billêm..mawew demêk lemewber şî'rêkî lawanewem bo azîztirîn hawrrîm nûsî, bo(selahh mhhhhemedî şa'îr)..her wek beemekî xom bo ew mîdyayem nard her leserdetada nusînekanim lerrêy ew mallperrewe roşinayî billawkirdinewey bînî û xomim bedengêkî ew mallperre azîze dezanî..lepirr kesêk wek destey nuseranî mallperreke lenameyekî elkitronîyda boy nusîbûm ême îtir bew şî'raneda eçînewew deqî xirap billaw nakeynewe..mnîş lewellamida bom nûsî tikaye ger bedilltan nye billawî mekenewe...min namekey xom û namekey ew biraderem benawî (z,s) bo selmandinî em qiseyem lay xom parastwe.. keçî bebê gwê dane dawkaryekem kebillawî nekenewe , bekilik û gwê kirawî û bebê ewey rêz ledawakaryekem bigrin billawyan kirdewe ,bellam, lêy epirsim lekak(z.s)? Boçî xiwast û îradey şî'rî minî destikarî kirdu xoy xiste cêgay ('.u) w('.')î paşkoy 'êraq û hawkarî û kilik û gwêy kird ke şîwene şî'rêk bû,bo parçeyekî dillî xomim nusîbû...îdî ew biradere destikarî şîwene şî'rekemî nekirdaye..bellku beçend dêrrêk rexneyekî lê bigritmayew rênmayî bikrdmaye.

6-e eger bimanewêt lêkollînewe leser deq şa'îrêk bike sereta çon bitwanîn le rohhyet deqeke nizîk bibînewe?, yaxud ç komekman dekat kirok deqeke cwantir nîşan xiwêner bideyn?

W/p/6

 lêkollînewe leser deqî şa'îrêk ,sereta ebêt legell xomana rastigo bîn paşan cyawazyek legell deq û exlaqyetî ew xawen deqeda yan ew têksteda bikeyn aya ta,ç,rradew rêjeyek legell xoyda rastigoye ewca katî xomanî bo terxan bikeyn..min zor car(keellêm min,bmiburin mebestim ew (mn)ــــــــey firwêd nyew ebed nercsî nîm)..we kedeqêkî nuserêk yan şa'îrêkim xiwênbêtewew serncî rakêşabim tenha namew peyamêkî aferînim bo nardiwe lewe zyatir na,çunke her ew aferînem ledest hatwe bo deq û têkste cwanekey nek bo xudî şa'îrke yan nûsereke xoy.

7-ba bigerêynewe seretakan yan, zorêk le nuseran cîhan be gişt le (soz)ewe destyan be nusîn kirduwe, aya toş be(soz)ewe destit be nusîn kird, dekirêt pêman billê yekem berhemit çon ser hellda?, yaxud seretakan nusîn to çon bû?

W/p/7

 min ew şerefe bexom nabexişim ke tenanet nuserêş bim nek nuserêkî xomallêş,ç,cay nuserî cîhanî ,seretay jyanî min weyan rewantir pêt billêm leherzekarîmda hemu werzekan lelay min yek weriz bûn,seretay sallî xiwêndinî seretayîm bekiras û şerrwallêkî nwêwe beser debird ,paşan tadegeyşte kotayî sall deyan car pînedekira taweku her çonêk bêt bergey ew salle bigrêt,lenawendîşda her bepantoll û kirasêkewe, car careş bedizyewe clî bira gewrekanmim leber dekird,caytir sozim lekwê çing bikewêt,weyan kê em reşurrutyey minî la qibûll bû, weyan kê amedegî hebû ke şiney sozî xoym bo bkat beşemall .
Dest pêkirdinî seretay nûsînî şî'rîşim honraweyek bû benaw nîşanî(çînekem)letemenî şazde sallîda nusîm,taêsaş lay xom parastumew şanazî pêwe dekem û leber kall û kirçêkey nem xiste dûtwêy namîlke şî'ryekanmewe.deşmitwanî destikarî zemen û nusînekey bikem..bellam ger bimkirdaye rasgoyî xomim ledest eda.. bê wîjdanîşim legell xom û zemenda ekird.


8-dû ra lemer (zman şa'îr) heye, yekemyan gwaye ziman şa'îr: ziman komellgeye, bew manaye ke şa'îr zimanhhll helu merc dewruberekeyet, ra duwemyan gwaye ziman şa'îr: ziman rohh û wîdanyet bew manaye ke şa'îr bas lenawewe xo dekat, to ç boçunêkit heye bo eme?, ziman şa'îr la to çîye û to lerê ziman şa'îryetîtewe ç peyamêkit heye?

W/p/8

 zimanî şî'r zimanêkî taybete tenha şa'îr detwanêt mamelley legellda bikat,şa'îr kesêke lehenawî em komellgayeda gagollkê û daredarey kirdiwe, hellqullawî em komellgayeye,kesêkî danebirrawe lhêş û azarekan,kewate şa'îr taybetmendêtî hhedesekan eyhejênêt û qullpî giryanî şî'rî ranagirêt,leheman katda şa'îr reçawî eweekat kebeç zimanêkî şî'rî dête nêw gorrepanekewe,weyan beç zimanêkî şî'rî denusêt..şa'îr tenha bo xoy nanusêt bigre ew kexoy beşa'îr zanî debêt bezmanî xellik binusêt ,bezmanêkî sadew sakaru rûn û rewan û bê girrugoll binusêt kehemû xiwast û wîstekanî ewe bêt ke sercem çîn û twêjekanî komellga lezmanî şî'ryekey tê bigen û muzayede nekat beser zimanêkewe kekes têy negat..şa'îr ew keseye ew demey hhedesêk eyhejênêt û leqallbî şî'rêkda eyhonêtewe debêt leqsey rût bedûr bêt û ,wênewxeyall û awazu mosîqay şî'reke serncî xiwêner rakêşêt..tazmanî şî'rî xellik bêt..bê girrugoll bêt û behaw yasa taybetyekanî şî'rî parastibêt û zyatir leser wêrdî ziman beasanî butrêtewew cwanî bibexişêt.