Hhemîd qeladizeyi
 

sereta: zorin lew şa'îrane lenêwend edeb kurdîda serqall şî'rnûsînn,(hhemîdqeladizey)ş yekêke lewşa'îrane ke demêke awêzan şî'rbuwe, ew her le sallan heştakanewe têkell xiwêndinewe buwe û diwatir lerê "xo"xiwêndinewe u hell û merc komelgakeyewe kanyaw şî'r teqîwetewe ême lem giftugoyemanda basman le pirsigelêk edeb kirduwe, leçeşin rexne u desellat û edeb û girup û girupkar.

sazdan dîmane\ghemgîn boll

p1/ledeqekantda geme peyvekan lenêw hêz şî'rekantda hheşardirawn, zimanîş roll ekitîv bînîwe leser"şî'randin" katêk kebedewr desellat bakgirawndekanda dexulêtewe, aya ewhç nostalîjyayeke lerohhyet şî'rekantda xellqit kirduwe?

hhemîd qeladizey / huner yarîkirdin be wuşe zor girînge bo her şa'îrêk, pêwîste şa'îr hemîşe xo le nizîf wuşe biparêzê, boye gemekirdin be peyv û destewjew xûd wuşe eger beşarezay bikrê legell derxistin deng nawew derewe şî'r û mosîqaw wêne şî'r detwanim billêm deqêk serkewtû dexulqê , zimanîş yekêke le payekan koşk şî'r serkewtû, boye paraw ziman betaybet bo edîb zor pêwîst tire lemêjû nusêk, bo wellam beş duwem pirsyareket tenha detwanim : lewkatewe hestim be bûn xomkirduwe nemtwanîwe diro legell xom bikem, boye şî'rîş nusînewe hemû ew hest û hawaru core derbirînane ke le cîhanêk şaraweda zîndûn, boye hemîşe gûtûme :ewe mebestyet baştir bimnasê, debê şî'rekanim baş bixwênêtewe , hewllbida layene şarawekan bidozêtewe .

P2/ aya syaset desellat kurd ç rollêk hebuwe lew girup û girupkarîye keemro lenêw edeb kurdîyda debînrêt? Lekatêkda bûn em girupane beedeb nawçegerî kewtotewew henasekan dahênanîyan xinkanduwe, to çon lem qeyrane derrwan?
Hhemîd qeladizey / eme le nexoşîyek bomaweyy deçê, ême le mêjû dûru nizîkmanda hemîşe bac 'eqallyet nawçegerîyetîman dawe, her leserdem mîrnişînekanewe û zûtrîş ta emro, mewlana xalîd neqşibend û hemû kesayetye dyarekan leserdem xoyanda be azar em petaye tilawnetewe, boye nîştîmanyan cê hêştuwew berew ghurbet royştûn, hemîşe ême dirûşm gewrew birîqedarman gutotewe, bellam lekirdarda nemantwanîwe lexomanda berceste bikeyn, lenaskitrîn hellumercda hhesasyet badînan û soran dest pêkird, tenha lepênaw xoqelleballghkirdin bû, egîna xoşyan le cewherda baweryan bew milmilanêye nebuwe, bellam weku hewllêk serkewtû sûd lê wergîrawe, êstaş beşêwazêk tiru lejêr perde cyawazda heman milmilanê heye, sernic bide le heallbijardin 25/7 gorran lesnurêk dyarîkirawda deng hênawe, lîst kurdistan ewe ber yekyet dekewê dyare lekwê bedest hatuwe, partîş zorîne dengekan leparêzga hewlêru dhok hênawe, roşinbîru nuseranîş weku beşêk komell beheman şêwe dabeş bûn, renge le hhalletêkda eme asay bê weku azad boçûn û raderbirîn, bellam bûn hhesasyet û kemkirdinewew bayex xame bekaresat debînm, çunke hêz karîger ewann, rengidanewe em mêjuwe û betaybet serdem şer xokuj heta êstaş roll xo debînê , boye tenha tebay û aşt û yekitriqbullkirdin em nexoşîye lenaw debat, benîsbet desellatîş natwanê weku pêwîst roll bibînê , çunke desellatîş zade heman kiltûru nerîte , xo desellat le rojawawe iîstîrad nekirawe.

p3/aya ewe çîye waykirduwe berhem şa'îran hheftakan, taku sereta heştakan core lêkiçûnêk leyekitryan kodekatewe? Ke bera şa'îrgelêk heştakan neyan twanîwe zg şî'r pirbiken?

hhemîd qeladizey / hokarekan zorn, eger sernic bideyn jînge hheftakan û heştakan lezor layenewe lêk nizîkin , kurd ta behar 1991 her lejêr çepok dagîrkeranda buwe, boye zyatir şî'r bergir û hhemas rastewxo û narastewxo baw buwe, eme lelayek lerwange abûr wikiltûr û ferhengyewe ew kiranewe 'ewleme hêna lew kateda nebuwe, wate zyatir şa'îran ewkat le bazneyek daxrawda birewyan be şî'r dawe, legell eweş nakirê beşêweyek reha billêyn neyantwanîwe zig şî'r pirbiken, bepêçewanewe beder lewe zorêkyan meznitrîn rollyan bînîwe û beşêkyan yan leserdem xoyanda tekan gewreyan be şî'r kurd dawe, dekirê wek nimune amje be mehhemed 'umer 'usman ( jenerll payz) bikeyn, ke twan bezman şî'r le çendîn deq cyawazda wane wênakirdin û felsefe( payz û gella) billêtewe, nimune tirîşman hen ke nexiş berçawyan hebuwe, boye bedillnyayyewe pêmwaye betaybet heştakan edeb û huner begişt zyatir le birew dabuwe .

P4/ aya pêt waye beşêweyek giştigîr nûsyaran ême zyatir piştîyan berwanîn hestîyane bestibêt, newek rwanîn eqlan? Lekatêkda zorbe deqebalakan dunya zade me'rîfew eqlanîn , newek iîlham û rwanîn hestîyane?

hhemîd qeladizey / nakirê beşêweyek gişt qise bikeyn , pêştir basmankird şî'r nusînewe xude, ew herzekare 'aşq şoxêk çawkalle, ewende mebestyet le rêga şî'rewe nax xo nîşan xoşewîsteke bidat, ewende bîr leme'rîfe nakatewe, bellam legell eweşda hîç janrêk edeb bebê bûn me'rîfe nakewête serpê, wate eger paşxanêk fikr û me'rîf lepişt deq nebê ewa lew minalle deçê legell ledaykbun mirdibê, lelayek tir hest û rwanînîş roll taybetyan heye, bebê hest û rwanîn û bîstin mirov nawrûjê, kemnîn ew deqane leencam wurûjan xulqawn û be nemrîş mawnetewe, bellam hemîşe bûn zexîre fikr û me'rîf begişt pêwîste bo her takêk, şa'îr beezmûn heye zortirîn sûd lefkire şa'îran nwê werdegirê, bellam beho zallbûn me'rîfeke beşêwazêk kar leser heman fikre dekat, deqêk serkewtû dexulqênê ke xawen fikreke naynasêtewe, weku hhezret mela cezîr defermwê :( eger detewê mirwar taqanet dest bikewê , nabê le qulay û şepol derya bitris) boye eger deq serkewtû mirwar bê, ewa me'rîfe ew deryayeye kenabê lê bitrisîn .

P5 / berra berêzit peywend ziman rastigoy û rohh êstatîke, ta ç endazeyek karîgere bo gyan berhem hêner şî'ryet, lekatêkda edeb be gişt û şî'r be taybet: rasteqîneyek pir wehme, to rwanînit bo eme çîye?

hhemîd qeladizey / şî'r bebê bûn hêzêk pallner şa'îr hellnipêçê , ewane leserdem şa'îran kilasîkda nusîwyane jimareyan zor zyatir buwe lewane be nemr mawnetewe, her katêk şa'îr twan lerêga deqêkewe le derga wîjdan zorîne bidat, yaxud deqeke twan xiwêner pelkêş bikat bo xiwêndineweyek zyatr, mana waye em şî're rastigoy û iîstatîka têdaye, bo beş duwem pirsyareket, merc nye edeb rasteqîneyek pirwehm bêt , meger ew şî'rane pir le hhemas şorşgêr bûn, zortirîn karîgeryan nebû? E çon dilldar gewre (e reqîb) nus, bebirwa min ewende yeqîn lepişt nusîn ew core şî'raneye , wehm nye, bellam lehemankatda ewe toş deyllê heye .

P6/ şa'îr zor car legell ew ştane legell hestekan ngunca berengaryan debêtewe, be şî'r legellyan beşerr dê, aya to twanîwte lem şerraneda be dill xot bcengê û serkewtin bedest bên?

hhemîd qeladizey / hemîşe sirûşt şa'îr cyawaze le kesan asay, eger layen wîjdan û hest berpirsyaryet leşa'îr bistênyewe, bedillnyayyewe natwanê şî'r zîndû binusê, boye yax bûn leencam kardanewe kargelêk narewaye û natwanê zîn leesp şî'r bikatewe, wellam rasteqîneş zyatir le xiwêndinewe şî'rekanmida destdekewê .

( qerecêk reşmall jyan
Le her bijwênêk hellbidem
Yan, pawan ziryanêke ..
Yan, mîrat reşebayee
Le payz temenmida
Rû le her eşkewtê ekem
Hezaran ae dête gwêm w
Keç tewêllyan her berzew
Nîgayan pir le çiraye )

p7 / şa'îran kurd hemîşe erk tiryan bînîwe, ke leayndeda zerer bejêrxan şî'ryet dawe, aya em zerere betoş negeyştuwe?, dekirêt tîşik bixeye ser em layene?

hhemîd qeladizey / ber lehemû ştêk pêmxoşe billêm ta êstaş hest nakem destim geyşbête delaqe şa'îr, derbare pirsyarekeşt, bedaxewe beşêk le desellat û komellîş ta êstaş lebayex edeb tênegeyştûn, boye kar bo rexisandin zemîneyek lebar nekirawe tenanet bo ewane least cîhanîşda nasrawn, meger taku tera layenêk bo komelê meram taybet û bûn berjewend hawbeş kar bo kirdibê, begişt hewllêk nye bo em mebeste, beder leweş tenanet ew geştane sazdekirên bo derewe wullat, emanîş bo kesan danîştû gûndu şaroçkekan nîn, ta êsta leçwarçêwe parêzgakan zyatir hunermendu şa'îru nuseran nawçekan tir bêbeşkirawn, lekatêkda lezorbe wullatan geşt taybet sazdekirê, lepênaw kiranewe zyatru aşinabûn be kiltûru ferheng û edeb û huner gellan tir .

P8/ aya to bediwa şî'r wêll, yaxud şî'r bediwa to wêlle?, dekirêt bizanîn lem wêlla bûne şî'ryeda geyştû bekwê û detewê ç bike?

hhemîd qeladizey / hemîşe min lew kateda xeberim debêtewe , ke jan şî'r demgirê , bellam bepêçewane zanst pizîşk û tîknolojya serdem soner bo şî'r nye , wate nazanim em korpe şî're çaw şîne yaxud reşe , kurte balaye yan bala berze , kure yan kiçe , lediwa ewe be neşter xame dekewête ser kaghez , ew kate bom aşkira debê hemû ştêk le xom deçê .

p 9/ têr iîgiltin pê waye ((kelênêk lehemû karêk edebîda heye, ewe rexneye ew kelêne pir dekatewe)) bew manaye ke hîç ştêk le jyanda be tewawyet kamil nîye, welê pêt waye rexne kurd ew kelên û kamil nebûne pirkirdibêt, yaxud dest nîşan kirdibêt, aya to çon be rexne edeb kurd betaybet rexne şî'r derwan.

hhemîd qeladizey / ewane rexnegir cdîn , jimareyan le pencekan tenha yek dest tênaperê , lekatêkda bebê bûn rexnegir cd edeb weku pêwîst le geşeda nabê , filter rexnegir şa'îr mandû dekat , ew paşgerdanye emro le şî'r kurdîda heye , karêk kirduwe hemû kes beramber şî'r rabuwestê , boye eme erk wezaret roşinbîrîye derfet birexisênê bo hatne pêş rexnegir cd , to seyrke karesat lewe zyatir çye , xellik heye tenha bo ewe billên kitêb beçab geyanduwe, çend lapereyek be şî'r mubayl reşdekatewe û diwa çend rojêk leber çaw xo dekirête lûle gulleberoje.

P10 / e eger bimanewêt lêkollînewe leser deq şa'îrêk bike sereta çon bitwanîn le rohhyet deqeke nizîk bibînewe?, yaxud ç komekman dekat kirok deqeke cwantir nîşan xiwêner bideyn?

hhemîd qeladizey / bebê geran û aşinabunêk rohh legell şî'r hewllekan serkewtû nabin , pêş hemû ştêk xiwêndinewe bo cîhanbîn şa'îr , diwatir geran benaw cîhan şî'rekeda , ewcar bepê şarezay detwan hemû denge şarawekan û dozînewe wêna xeyall şa'îr le gewher şî'rekeda derbhên .

P11/ ba bigerêynewe seretakan jyan, zorêk le nuseran cîhan be gişt le (soz)ewe destyan be nusîn kirduwe, aya toş be(soz)ewe destit be nusîn kird, dekirêt pêman billê yekem berhemit çon ser hellda?, yaxud seretakan nusîn to çon bû?

hhemîd qeladizey / pêwîste hemûman ew rastye bizanîn, sozîş weku hemû layenekan tir mirov legell ledayk debê , minalêk ke fam nakat û sawaye le rwange zanstyewe pê degûtrê bayeloj bellam ew minalle hemû ew layenane têdaye ke ême gewrew kemal hemane , boye sozîş weku heryek lemane le biçukewe ta gewre hhzur heye û legellman gewre debê, renge le serdem xoyda çendeha name dilldarîm nusîbê, ke bon şî'ru pexişan lê hatuwe , bellam weku şî'r yekem şî'rim le dij şer negirîs nawxo nusîwe û ta êstaş bilawm nekirdotewe , bellam hemîşe le minallyewe xoşewîstîm bo kitêb û xiwêndinewe hebuwe , we yekemîn kitêbîş ke zortirîn karîger lela dirustikrdbim ( mirdû xorekan) bû le 1984 xiwêndumetewe...htd

p12/ dû ra lemer (zman şa'îr) heye, yekemyan gwaye ziman şa'îr: ziman komellgeye, bew manaye ke şa'îr zimanhhall helu merc dewruberekeyet, ra duwemyan gwaye ziman şa'îr: ziman rohh û wîjdanyet bew manaye ke şa'îr bas lenawewe xo dekat, to ç boçunêkit heye bo eme?, ziman şa'îr la to çîye û to lerê ziman şa'îryetîtewe ç peyamêkit heye?

hhemîd qeladizey / wuşe yekemîn kerese nusîn şî're , şî'rîş bo iînsane , kewate pêwîste şa'îr be zimanêk binusê girfit dirust nekat bo xiwêner , bellam ewe bew manaye nye şî'r ewende sadebikrête û qursay xo ledest bida , linîn dellê : (nabêt edeb û huner dabezne ast cemawer , bellku pêwîste ast roşinbîrî cemawer berzibkirêtewe bo ast edeb û huner ) bellam lekoda hemû derbirînêk şî'r zade wîjdan û hest û azare pengixwarduwekan nax şa'îrekeye.

şiko gella ..

Ew zistane ke têper
Bo her şewêk tezîû
Daxo çendîn gella werîû
Bo gyanêk le pelkewtû
Lenaw dill agirdana .. bûne sûtû !
Wamezane , her ew gellaye zînduwe .. sema deka le asmana
E nabîn .. nirkew nalle bote temêk le sutana
Bay mebe .. ew pencane bêderbestin
Leşkandin qed gella
Legell tîn zerde germada dênewe
Bo dîmen çiro nwê û ..
Wiçan jêr saye gella

giley ..

Tivge , kîje lasareke çeme
Rojê gûtim : tewjmit wek caran nye ?!
Gût : bemrovayet billê : kêtan heye
Wêne legell balam nebê ..
Bellam tuxiwa , heta êsta .. kesê heye
Le azar rjan min têgeyştibê ?