05/08/09 شعر وتاما په‌شیمانیێ: تریفه‌ دوسكی

 

 

شعر وتاما په‌شیمانیێ

تریفه‌ دوسكی

 

بومن من وه‌ك تریفه‌ پشتىَ 14 سالێن هه‌بونا من دناڤ جێهانا ئه‌ده‌بى دا هه‌م وه‌ك خوینه‌ ر و نڤێسه‌ر ژى.  یان هه‌لبه‌ستڤان ئه‌ز نه‌شێم بنڤێسینه‌كا ره‌خنه‌ىَ لسه‌ر بۆچونا خۆ ده‌ربارىَ هه‌لبه‌ستێت خۆ هه‌موویان بنڤێسم به‌لكو ئه‌وا من دڤێت بێژم بشێوه‌كىَ ساده‌ دكارم وه‌ك مانشیته‌ك دناڤ دوو كه‌وانه‌ دا بێژم (( ئه‌ز پر ژدل ژ هنده‌ك هه‌لبه‌ستێت خۆ په‌شیمانم )) بۆ په‌شێمانى ؟ و بۆ كێژان هه‌لبه‌ستان؟

هه‌موو هه‌لبه‌سته‌ك به‌رهه‌مىَ كاودانه‌ك و ده‌مه‌ك و هه‌سته‌كا ده‌ست نیشانه‌ كریه‌ و هه‌ر به‌رهه‌مه‌ك مێژوویه‌ك تایبه‌ت هه‌یه‌، ب گومان ڤه‌ نابێژم هه‌موو هه‌لبه‌سته‌ك ره‌نگه‌ نه‌شێت ده‌ربینىَ ژخودىَ نڤێسه‌رى بكه‌ن چونكو مروڤ ب تایبه‌ت لهنده‌ك ده‌مێن هه‌یجانه‌كا سوزى و فانتازیایى چ په‌یڤ نه‌شێن بگه‌هه‌نه‌ لوتكا ده‌ربرینا وىَ چركا هه‌ستكرنا نڤێسینا وىَ شعرىَ .. شعر  بو من پرسێن گرنگ به‌رسڤ ده‌تن، ره‌نگه‌ دناڤ كایه‌ێن دى  مروڤ نه‌شێت بگه‌هتىَ مینا كایه‌ێین دن لسه‌ر بنه‌ماێین زانستى هاتبنه‌ دانان به‌لكو جوانیا شعرىَ دوىَ ئازادیا ره‌هایه‌ ئه‌وا ده‌ته‌ مروڤى كۆ ئازادانه‌ دناڤ سنورێن سرۆشت وپه‌یڤان دگه‌ریت .. بومن شعر مینا هنده‌ك دیاردێن نه‌ ئه‌زمونكریه‌ ((مینا مرنىَ )) كۆ هه‌تا نه‌ها كه‌س نه‌شیایه‌ بگه‌هیته‌ هه‌ستكرنا وىَ هه‌ستىَ . ره‌نگه‌ شعر ومرن دوو تشتێن ژێك دوور بن وه‌ك تێگه‌هشتن، لىَ مه‌به‌ست بتنىَ بۆ شبهاندنێیه‌ كو هه‌ردوو دگرانن بۆ باسكرنىًَ و گه‌هشتنا حه‌قیقه‌تا و راستیا وىَ.

من دڤێت لسه‌ر دوو خالا باخڤم وبكورتى ..

یه‌ك بوپه‌شیمانى؟ ئایا هه‌لبه‌ست ئه‌گه‌ره‌ یان بوچونێت خواندڤانان لسه‌ر  تێكستى؟

دیاره‌ من پتر دڤێت لسه‌ر هنده‌ك هه‌لبه‌ستان باخڤم و بوچوونێت خۆ شرۆڤه‌ بكه‌م ژوانه‌ هه‌لبه‌ستا كۆ ناڤه‌ك ژى هه‌بوویه‌ و شیایه‌ ببیته‌ یه‌كه‌مین هه‌لبه‌ست د په‌رتووكا مندا ئه‌وژى حه‌یران و هه‌لبه‌سته‌ك دن ژپه‌رتووكا منا دویى َ ئه‌وژى بۆ نڤێسه‌ره‌كىَ شێت.

دیاره‌ من دڤێت باسىَ هنده‌ك تكستان بكه‌م كۆ بو من بوینه‌ جهىَ په‌شیمانیىَ هه‌لبه‌ت ئه‌ڤ بوچوونا ئه‌ز گه‌هشتیمىَ نه‌ ژ هه‌بوونا هزره‌ك نویه‌ ده‌ربارىَ وان تێكستان ئه‌و تێكستێت هه‌نىَ  ێین منن، لىَ من ئه‌ڤرو بوچوونه‌ك دن لسه‌ر وان هه‌یه‌ ئه‌و تێكسته‌ ب چ مانا بن حه‌قیقه‌تا وان و مانا و جه‌وهه‌ر و ئامانجا وان چ بیت و چ نه‌بیت . ئه‌ز ژىَ په‌شیمانم ، بتایبه‌ت پشتى من زور جاران خواندین و به‌لاڤه‌كرین . بتایبه‌ت پشتى ئه‌ز د هزرا خودا لسه‌ر بۆچوونێت خوانده‌ڤانان راوه‌ستایم ئه‌ز هه‌ست دكه‌م هنده‌ك تێكست نه‌فیا خودىَ من كرینه‌ ئه‌ڤ  تێكسته‌ وه‌كریه‌ شعر لبن ده‌ستهه‌لا خۆ یا ئه‌ده‌بى ده‌ركه‌تبیت و ئه‌ڤ ده‌قه‌ ببیته‌ خاكه‌كه‌ سوتى، من نه‌شیایه‌ ئازادانه‌ خۆ تێدا ببینم . تێكست پتریا وان لهه‌رجهه‌ك وه‌ك كومه‌لا مه‌ بت دىَ تاما په‌شیمانیىَ ژىَ فریت چونكه‌ یه‌ك شاعر ئه‌گه‌ر هوسا هه‌ست دكه‌ت كو بۆ ته‌خه‌كا ره‌وشه‌نبیر دنڤێست،لىَ دیاره‌ مه‌ هێشتا ئه‌و خوینده‌ڤانىَ ره‌وشه‌نبیر نینه‌ .

دووم لایه‌ن خوینده‌ڤان برایا من خوینده‌ڤانىَ مه‌ هه‌تا نوها نه‌شیایه‌ بگه‌هته‌ خودىَ نڤیسه‌رى و دونیا وى تێبگه‌هیت. ره‌نگه‌ بۆ خوینده‌ڤانى سه‌یر بیت كۆ ئه‌ز بخو بێژم هنده‌ك تێكست پاشى به‌لاڤه‌كرنىَ وخواندنىَ بۆ مروڤىَ بۆچوونێت جودا جودا چێدكه‌ن د هزرا مندا ره‌وشه‌نبیرىَ مه‌ نه‌گه‌هشتیه‌ وى ئاستى ئافره‌ته‌ك هه‌لبه‌سته‌كا ئازاد و بوێر بنڤێسیت، ئه‌و راڤه‌یێن سه‌یر و سه‌مه‌ر نه‌ده‌تىَ چونكه‌ ئه‌و ره‌وشه‌نبیر كورىَ په‌روه‌دا كه‌لتوره‌كىَ تژى بوچوونێت نه‌ مروڤایه‌تیه‌  ده‌ربارى ژنان و ژیانىَ ل ره‌وانكا هزرا خویا ته‌نگ ئه‌و تێكستان شرۆڤه‌ دكه‌تن بىَ بچیته‌ ناڤ رێبازه‌كا ئه‌ده‌بىًَ وئه‌و شروڤه‌ دوربن ژ جه‌وهه‌رىَ بابه‌تىَ و نڤێسه‌رى بتایبه‌ت بۆ هنده‌ك هه‌لبه‌ستان كه‌ هاتبنه‌ پێشكیشكرن ئه‌و شروڤێت وى پرى هوكارێت كومه‌لایه‌تى وئه‌خلاقینه‌ و گرێداى ئه‌قلیه‌تا خوینده‌ڤانینه‌ و نه‌خویندنێن ئه‌ده‌بى و ره‌خنه‌یینه‌، چونكه‌ هنده‌ك جاران من هه‌لبه‌سته‌ك بۆ كه‌سه‌كىَ وه‌ك ره‌خنه‌ كریه‌ دیارى لجهه‌ك و خواندنه‌ك و شروڤه‌ك زور جیاواز هاتیه‌ به‌رباس و ئاخفتنىَ بو هندى دبێژم سه‌د جاران په‌شیمانم هه‌ر هه‌لبه‌سته‌ك من كریه‌ دیارى بۆ هه‌ر كه‌سىَ بیت بتنىَ من باوه‌رىَ بۆ هه‌لبه‌ستێن خو هه‌نه‌ ئه‌وێن من كرینه‌ دیارى بۆ هوشه‌نگ ، ئه‌ڤه‌ نه‌ مانشیته‌كا بۆ زه‌ق كرنا هنده‌ك بوچوونا. نه‌خێر به‌لكو به‌رسڤه‌كا ئه‌ز بخو گه‌هشتێمى پشتى من باش هه‌ست پێكرى كو دونیا خوانده‌ڤان و ره‌وشه‌نبیرىَ مه‌ نه‌ ئه‌و دونیایه‌ به‌رفره‌هه‌ و یا كێم بوچوونێت مه‌عرفى و پرى ته‌فسیراتێن به‌رته‌نگه‌. ئه‌وان هه‌لبه‌ستا چ حه‌یران بیت یان ده‌ه خه‌ون یان بۆ نڤێسه‌ره‌كىَ شێت هه‌مو نه‌شیانه‌ وى ململانه‌ هزرى چێكه‌ن ئه‌و هه‌لبه‌ست یێن خه‌لق بووین و ده‌ركه‌تین، به‌لىَ پشتى بووینه‌ مه‌لكىَ خوینده‌ڤانى ئێدى وان چ هێز و وه‌جه‌ك هزرى خه‌لق نه‌كرینه‌  و نه‌شیان بگه‌هنه‌ هزرا خوینده‌ڤانىَ به‌لكو پتریا راڤه‌یێن وان بوچوونێت كومه‌لایه‌تینه‌ ب هزرا من خوینده‌ڤان ئه‌گه‌ر نه‌شێت بىَ ماسكه‌ك كومه‌لایه‌تى حه‌قیقه‌تا خۆ بژیتن، بلا بىَ ماسك ژى خویندنا تێكستان بكه‌تن ئه‌و تێكستا هه‌بوونا مروڤىَ وه‌ك هه‌لبه‌ستڤان بێخته‌ ناڤ ته‌رازییه‌كا كومه‌لایه‌تى نه‌شێت لجه‌م خوینده‌ڤانى بساده‌تین شێواز گهورینه‌ك جه‌وهه‌رى ئاڤا بكه‌تن، خوینه‌رىَ مه‌ نه‌شێت وان هوزانا هه‌لوه‌شینیت وحه‌قیقه‌تا وان بومه‌ شروڤه‌كه‌تن دویر ژ هه‌موو بۆچوونێت به‌رته‌نگ وكێم و ته‌سك دا بكورتى ئه‌و شعر چه‌ند شیابن خوشیه‌كا به‌روه‌خت بده‌نه‌ خوینده‌ڤانى لىَ مرنا خوژى راگه‌هاندیه‌ .ژبه‌ر چو حه‌قیقه‌تا وان بخوبنا خودىَ نڤێسه‌رى نه‌ماینه‌. 

ئه‌ز گه‌هشتیمه‌ وىَ باوه‌ریىَ پتریا خوانده‌ڤانىَ مه‌ خودانىَ تێكستى دخویینیت به‌رى تێكستى بخو بخوینیت و دوور ژهه‌ر خویندنێت خوینده‌ڤانىَ مه‌. من هه‌ست دكر ئێدى پێویسته‌ ئه‌ز بزانم چه‌وا و بوكىَ و لكیرىَ ئه‌ز هه‌لبه‌ستىَ بكه‌مه‌ دیارى چونكه‌ هه‌مو هه‌لبه‌سته‌ك نه‌ هه‌ژى دیاریانه‌ له‌وما پر ژدل دبێژمه‌ هنده‌ك هه‌لبه‌ستان ببورن دىَ هه‌وه‌ ژپه‌رتووكا خو ده‌ركه‌م ..

 

 

 

 

 Copyright (2008) Roshenbiry.com