04/07/09 ناڤشكى دنيشاندانا قه‌رقودان دا : عبدالرحمن بامه‌رنی

 

 

 

ناڤشكى دنيشاندانا قه‌رقودان دا

عبدالرحمن بامه‌رنی

     خوشه‌ مروڤى بيرهاتن هه‌بن و بو مروڤى وێنه‌ وێنه‌ بهێنه‌ ڤه‌گێران كۆ دهه‌ستا مروڤى دا دئه‌رشيف كرى بهێنه‌ پێش چاڤ . مه‌گوت خوشه‌ وگه‌رخوشيێ ژى پله‌يێن خوه‌ هه‌بن و داهێنان دچێكرنا وێ خوشێى دا هه‌بيت . 

     خوشيا ئه‌ز پێڤه‌ مژويل . خوشيا مه‌ژى يه‌ ، خوشيا هه‌ستانه‌ ، خوشيا دلى يه‌ ، هه‌ستێن مروڤى هه‌مى تێدا بكار دكه‌ڤن . مروڤى بێنێن كويرو درێژ دگه‌ل هه‌نه‌ .

دگه‌ل تحسين ناڤشكى و ديوانا وى يا دره‌نگ هاتى يه‌ ئه‌رشيف كرن بناڤێ خوه‌ نيشاندانا قه‌رقودان . ئه‌رشيف كرنه‌كا وى و ئه‌و بيرهاتنێن هه‌ستا مروڤايه‌تيێ لڤاندين و راگه‌هاندنا جيهانێ هه‌ميێ پێڤه‌ مژويل بوى . بليمه‌تيا خويا داهينانێ كريه‌ سيناريوو ئه‌و سيناريو كريه‌ شعر ، ئه‌ڤه‌ هه‌مى دهه‌لبه‌ستا من ژديوانا وى ژێگرتى بناڤێ ( چه‌ند كه‌ڤاله‌ك دكه‌ڤاله‌كێ ئێكانه‌دا) .

 چاڤێ گاماسى د مه‌ژيرا بلوقبووڤه‌

      هه‌ر ژرێز ئێكێ ژڤێ هه‌لبه‌ستێ . زه‌نگا ترسێ هاتيه‌ لێدان هه‌به‌سته‌ڤانه‌كێ دناڤ ژيارا باب و باپيران دا ژيايى مفا ژفلكلورێ كوردى ديتى و پێنه‌كرى و نوىخازى تێدا كرى . گاماسى ئه‌وێ دهێته‌ گێران كو ئه‌رد ئه‌ڤێ ئه‌م لسه‌ر دژين لسه‌ر پشتا وى . ئه‌و گاماسيێ حێبه‌تى ماى و چاڤێ وى دمه‌ژى را بلوقبوين. تو بێژى ناڤشكى دڤێت چ بابه‌ت ب ئازرينيت . ژيارا حيز ، حيزاتى ئه‌ڤ بابه‌تى َ هه‌لبه‌سته‌ڤانێ مه‌ ڤيايى خوتێڤه‌ده‌ت . نه‌حيزاتيا گوهنێليێ يه‌ حيزاتى ئه‌ڤا دسه‌رێ وى دا ماى و هه‌ر تشته‌ك پێ ناڤكرى و ژێ تێرنه‌بوى . تو بێژى ژيارا وى دڤێت بێژيت ،ئاڤاكرن و پاره‌و پروژه‌بن ،

    كه‌زيێن كاروانێ ره‌نگ و ره‌نگ

    ده‌لنگ هلدانه‌ و ره‌ڤه‌

ديمه‌نێن كاروانيان ئه‌ڤێن بژيارا خه‌لكى يا روژانه‌ڤه‌ دگرێدايى. ئه‌ڤ ديمه‌نێن دگه‌ل ژياين و دژين . كاروانيان بارێن خوه‌ باردكرن و به‌ره‌ڤ جهێن به‌لاڤه‌ دگه‌ريان و ه‌تايێ خوه‌ ب متايه‌كێ دى دگوهارتن و كێم جاران ئه‌ڤ متايه‌ دفروتن . كاروانى چه‌ند كه‌سه‌ك و چه‌ند ده‌واره‌ك دگه‌ل دابون . ناڤشكى بديمه‌نه‌كێ نيڤ ژبيركرى دڤێت بابه‌ته‌كێ پێ ساخ بكه‌ت . ئه‌و چ كاروانه‌ ب هلدانا ده‌لنگاو ره‌ڤه‌كا كوره‌ وه‌كى كه‌زيان درێژ يان ده‌ست پێكا ديارو دوماهى يه‌كا كوره‌ .

كه‌شه‌فرێتێ بنبركى

ب (پوستاله‌) ته‌ك و ته‌كى و ...

تڤه‌نگه‌گا لوولى دريايى

يێ بوى مێرچاكێ جارانه‌

    دياره‌ ناڤشكى ڤيايه‌ پێشه‌كيا بده‌ته‌ هه‌لبه‌ستاخوه‌. خانده‌ڤانى بو خوه‌ بكێشيت . خانده‌ڤانى ب هه‌لبه‌ستاخوه‌ڤه‌ گرێبده‌ت .ئه‌ڤا مه‌بو  ناڤشكى ددانا و خه‌يالا هه‌لبه‌ستى َو فه‌نتازيا هه‌لبه‌سته‌ڤان تێدا دژيت .ل به‌ر سينگێ په‌ستاله‌كێ ئه‌ م جنقاندين بابه‌تێ هه‌لبه‌ست پێ هاتيه‌ نڤيسين بابه‌ته‌كێ نه‌يێ ڤه‌شارتى يه‌. ئه‌م په‌ستالێ دنياسين و ئه‌م چ جارا وێ په‌ستالێ ژبيرناكه‌ين . پستالا (5000) كه‌س كێمياباران كرين . پستالا(182)هزار كه‌س بساخى به‌رزه‌كرين و ئه‌نفالكرين پستالێن گوند هێلاينه‌ كاڤل كرن. پستالێن ئه‌ڤ كارێن هه‌ بخوه‌ ب مێرانى دزانى .

ب گولته‌كا ژهه‌ستى و كلوخان

پێكڤه‌ نايێ ،

    ئه‌ڤ وێنه‌ بيرێن مروڤى دزڤرينه‌ چيروكێن كافرێ حه‌فت سه‌رو شه‌رتێن كچا قرالى وێنه‌يه‌كێ نه‌يێ نوى. ژبه‌رگ و ديمه‌نێن وى كه‌شه‌فرێتى و نه‌مروڤاتيا وى و  خوين مێژياوى دگه‌ل هه‌مى كه‌سى ژياينه‌ .  و گوتن به‌راز هێكا دكه‌ت . گوتى گيانه‌وه‌ره‌كى درنده‌يه‌ هه‌مى تشت ژێ دهێن .

ژوه‌رچه‌پا ژبێسرێ وێڤه‌

ل خوپانا چه‌پێن زرێزه‌ى

بالندێن دبارگيران دچه‌رن

   كه‌س نينه‌ ئه‌ڤ وێنه‌ دگه‌ل مه‌زن نه‌بوين و نه‌بهيستين ژچه‌پا بێسرێ وێڤه‌و كوچا مليونى ياسالا 1991ێ يا كوردستانا هه‌رێما عيراقێ هه‌مى ڤه‌گرتى و كوچ به‌ريێ ده‌ست پێكرى و به‌ره‌ڤ سنورێن ئيرانێ و تركى ڤه‌ دروژانێن باران دا دروژانێن برسێ و ترسێ دا رێزه‌كا مروڤان . كه‌ڤالێن ژبيرنه‌كرى دهزرا هه‌ر كورده‌كێ دا ئه‌رشيف كرينه‌و كه‌ڤالێن وژدانا مروڤايه‌تێى هه‌ژاندى كه‌ڤالێن بێ هه‌ژمار . يێ بڤێت ڤان كه‌ڤالێن دكيومێنت كرى ببينيت . كاڤاله‌ك يێ ب كارێ سيناريويێ رابوى(چه‌ند كه‌ڤاله‌ك دكه‌ڤاله‌كێ ئێكانه‌دا ).

سوارێن په‌يا

دوخينا مايه‌ ب ته‌شكان ڤه‌ !

كه‌ڤلێ فهێتيێ دهاڤێژن

لوليا پيروزيا دپارێزت

ته‌لاقدده‌ن ب رێكێ ڤه‌ .

هه‌كو مروڤ دگه‌هيته‌ گوپيتكا هه‌لوه‌ريانێ . مێرانىو زرته‌كى و خوش مێرى و جوامێرى دهێنه‌ ژده‌ست دان . مروڤ بير ل گه‌له‌ك تشتان ناكه‌ت . ژوان شه‌رم –فهێتى – جوامێرى  -  تا دوماهێى ژڤان فه‌رهه‌نگوكا . ئه‌ڤێن بير ل تشته‌كى نه‌كرى  و ئه‌و پيروزيێن  وه‌ك قيبله‌ بخوه‌ ددانان ، هه‌مى هێلانه‌ برێ ڤه‌ و كه‌س نزانيت وه‌غه‌ر كيڤه‌يه‌و سه‌رێ كاروانى دێ ل كيڤه‌يه‌ بنه‌ جه بيت

چاڤێ روژێ

يێ بويه‌ گديه‌كى كووڤى

وێنه‌كى مروڤى بيرنه‌كرى هزرێ تێدا بكه‌ت و په‌يڤان بڤى ره‌نگى بده‌ته‌ به‌ر ئێك – هه‌لبه‌سته‌ڤانێ ڤياى سليا رۆژى َ بينيته‌ پێش چاڤ . دياره‌ چاڤێ رۆژێ ببو كرێ گرتێى بيابانه‌كا هشك و به‌ردرياى . دياره‌ چاڤێ رۆژێ ژى هاتبو كرين ژلايێ پستلاڤه‌

هه‌شت بهاريێ پێهه‌لترێ

پشتى نوژه‌ ب ناڤ  ملانڤه‌

هه‌لبه‌سته‌ڤانێ ڤيايى سيناريويا نڤيسى بكه‌ته‌ دله‌پێ  خوينده‌ڤانان دا .هه‌مى ژى تێدا ئاشكرا كرن. زاروك -  مه‌زن -  پيرو گه‌نج -  هه‌مى دپشكداربون دڤێ ره‌ڤێ ده‌ .  هه‌كو ژين و رێكێن وێ ل پێش چاڤێن مروڤى به‌رزه‌دبيت و  ژوه‌ستيانا رێكێ و ترسێ و برسێ . كه‌س ناهێته‌ نياسين. چيا كويڤى دبن . گوندێن كاڤل كرى و خرابه‌ هه‌ڤ دكه‌نه‌ مروڤى . هه‌مى تشت ل به‌ر مروڤى دبيانى نه‌ بتنێ هه‌كو دبيته‌ شه‌ڤ و رێكا دزان ل بلنداهى يا عه‌سمانى ژڤانه‌كێ هه‌رويه‌ . ڤيان و ئومێدى ڤێدا شوردبيت و تێكلى ره‌ژيێ و خوليێ دبيت . سيناريويا هه‌لبه‌ستێ وێنه‌ تێدا دمشتن -  قه‌رقودا زكێن ڤالا -  ئه‌فسانا په‌رژانێن چينى -  مه‌هبيرانێن ل ناڤ هناڤێن (حه‌وايێ) كه‌تين -  هه‌لبه‌سته‌كا داهينان دچێكرنا كه‌ڤالاو به‌رچاڤكرنا وان دا هه‌ى – پێشانگه‌هه‌كا كه‌ڤالاو بناڤێ شاه كه‌ڤال ناڤكرى . قێژى و زێمارو گرين -  روندكێن تيمساحا دباراندن-  ب سه‌دان سيمه‌رخ باردكرن و دهنارتن . ئه‌ڤێن هه‌ چه‌ند وێنه‌يه‌ك بون ژهه‌لبه‌ستا مه‌ژ په‌رتوكا (خوه‌نيشاندانا قه‌رقودان ) هه‌لبژارتى . ئه‌و ديوانا ڤان رۆژان كه‌تى يه‌ به‌ر له‌پێن خوينده‌ڤانى كو ژ (27) هه‌لبستان پێك هاتى و دپه‌رتوكه‌كا ب قه‌بارێ ناڤين دا هاتينه‌ چابكرن . 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Copyright (2008) Roshenbiry.com